Hiện vật khen thưởng như huân chương, huy chương hay bằng khen không chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những đóng góp quý báu của cá nhân, tập thể mà còn là niềm tự hào, kỷ vật vô giá của mỗi gia đình. Tuy nhiên, trong quá trình bảo quản, không ít trường hợp hiện vật bị hư hỏng do thời gian, thiên tai hoặc thất lạc ngoài ý muốn. Vậy làm thế nào để được cấp đổi, cấp lại những kỷ vật này theo đúng quy định pháp luật hiện hành?

Hiện vật khen thưởng bao gồm những loại nào?

Theo quy định tại Luật Thi đua, Khen thưởng 2022, hiện vật khen thưởng là sản phẩm đặc biệt được Nhà nước bảo hộ. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 12 của Luật này, hiện vật khen thưởng bao gồm:

• Huân chương, huy chương;
• Huy hiệu của các danh hiệu vinh dự Nhà nước như "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân", "Anh hùng Lao động", "Bà mẹ Việt Nam anh hùng"...;
• Kỷ niệm chương;
• Bằng, cờ, giấy khen của các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng khác.

Khi nào bạn cần thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại?

Pháp luật quy định rõ hai trường hợp cụ thể để người dân và tổ chức thực hiện quyền lợi của mình:

• Cấp đổi: Áp dụng khi hiện vật khen thưởng bị hư hỏng, không còn giá trị sử dụng hoặc do lỗi in ấn sai thông tin trên bằng khen.
• Cấp lại: Áp dụng khi hiện vật khen thưởng bị thất lạc, bị mất do các lý do khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, lũ lụt.

Quy trình thực hiện thủ tục cấp đổi hiện vật khen thưởng

Căn cứ Điều 114 Nghị định 98/2023/NĐ-CP, thủ tục cấp đổi hiện vật khen thưởng cấp Nhà nước được thực hiện như sau:

Thành phần hồ sơ

Cá nhân hoặc tập thể cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bản chính gồm:

• Đơn đề nghị cấp đổi (đối với cá nhân, hộ gia đình) hoặc Công văn đề nghị (đối với tập thể).
• Hiện vật khen thưởng cũ bị hư hỏng hoặc in sai cần cấp đổi.

Trình tự thực hiện

Người đề nghị gửi hồ sơ về Bộ, ban, ngành hoặc tỉnh nơi đang công tác hoặc cư trú. Sau đó, các cơ quan này sẽ tổng hợp và gửi văn bản đề nghị kèm hiện vật cũ về Bộ Nội vụ để xem xét cấp đổi. Bộ Nội vụ sẽ tra cứu, xác nhận và thực hiện in ấn, cấp đổi hiện vật mới theo mẫu quy định.

Thủ tục cấp lại hiện vật khen thưởng khi bị mất, thất lạc

Đối với trường hợp bị mất hiện vật, quy trình được thực hiện theo Điều 115 Nghị định 98/2023/NĐ-CP. Điểm khác biệt quan trọng là người đề nghị phải gửi đơn về cơ quan đã trình khen thưởng trước đây để đối chiếu hồ sơ lưu.

"Căn cứ công văn đề nghị cấp lại hiện vật khen thưởng của bộ, ban, ngành, tỉnh, Bộ Nội vụ tra cứu hồ sơ, xác nhận khen thưởng và thực hiện cấp lại hiện vật khen thưởng."

Thời gian giải quyết và cơ quan tiếp nhận

Theo hướng dẫn tại Thông tư 1/2024/TT-BNV, trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ cấp đổi, cấp lại hiện vật khen thưởng cấp Nhà nước thuộc về Bộ Nội vụ (thông qua Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương).

Thời hạn giải quyết:

• Cấp Bộ, tỉnh: Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ phải gửi hồ sơ về Bộ Nội vụ.
• Bộ Nội vụ: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ sẽ trả kết quả cấp đổi, cấp lại.

Việc nắm vững các quy định về thủ tục hành chính này không chỉ giúp cá nhân, tập thể sớm nhận lại những hiện vật khen thưởng quý giá mà còn đảm bảo tính trang nghiêm, thống nhất trong công tác thi đua, khen thưởng của Nhà nước.