Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chiến dịch cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip trên toàn quốc vào đầu năm 2021, một trong những câu hỏi được người dân quan tâm nhất chính là: "Đổi từ Chứng minh nhân dân (CMND) sang thẻ Căn cước công dân có bị đổi số không?". Việc thay đổi số định danh không chỉ là vấn đề về mặt giấy tờ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hàng loạt giao dịch dân sự, ngân hàng và các thủ tục hành chính đã thực hiện trước đó.

Đổi CMND sang thẻ Căn cước công dân có bị đổi số không?

Câu trả lời phụ thuộc vào loại giấy tờ tùy thân mà bạn đang sử dụng trước khi thực hiện thủ tục cấp đổi. Theo quy định tại Điều 19 Luật Căn cước công dân 2014, số thẻ Căn cước công dân chính là số định danh cá nhân.

Đối với người dùng CMND 9 số

Nếu bạn đang sử dụng mẫu CMND cũ có 9 chữ số, việc đổi sang thẻ CCCD gắn chip chắc chắn sẽ làm thay đổi số định danh. Cụ thể, dãy 9 số cũ sẽ được thay thế bằng dãy 12 số tự nhiên theo cấu trúc quy định tại Điều 13 Nghị định 137/2015/NĐ-CP.

Cấu trúc 12 số này bao gồm: 6 số đầu là mã thế kỷ sinh, mã giới tính, mã năm sinh, mã tỉnh/thành phố nơi đăng ký khai sinh; và 6 số cuối là khoảng số ngẫu nhiên. Đây là mã số duy nhất, không lặp lại và gắn bó với công dân suốt đời.

Đối với người dùng CMND 12 số và CCCD mã vạch

Trái ngược với trường hợp trên, những người đã được cấp CMND 12 số (theo Thông tư 27/2012/TT-BCA) hoặc thẻ CCCD mã vạch trước đó sẽ không bị thay đổi số khi đổi sang thẻ gắn chip. Lý do là vì 12 chữ số trên các loại giấy tờ này vốn đã là mã định danh cá nhân của công dân. Khi thực hiện cấp đổi, cơ quan Công an sẽ giữ nguyên dãy số này để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý dân cư.

Bị đổi số định danh, người dân cần làm gì để tránh rắc rối?

Việc thay đổi từ 9 số sang 12 số có thể gây ra một số bất tiện khi thực hiện các giao dịch tại ngân hàng, văn phòng công chứng hoặc khi làm thủ tục nhà đất. Tuy nhiên, pháp luật đã có những quy định cụ thể để bảo vệ quyền lợi của người dân.

Theo Điều 15 Thông tư 07/2016/TT-BCA (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 40/2019/TT-BCA), cơ quan quản lý CCCD có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân cho tất cả các trường hợp chuyển từ CMND 9 số sang thẻ CCCD.

"Khi công dân làm thủ tục cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân thì cơ quan quản lý căn cước công dân nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân đối với tất cả các trường hợp chuyển từ Chứng minh nhân dân 9 số sang thẻ Căn cước công dân."

Đặc biệt, với mẫu thẻ CCCD gắn chip mới, mặt trước của thẻ có tích hợp mã QR code. Mã này chứa đựng thông tin về số CMND cũ của công dân. Hiện nay, nhiều cơ quan nhà nước và tổ chức tín dụng đã bắt đầu triển khai quét mã QR để xác thực thông tin, giúp người dân không cần phải xuất trình thêm giấy xác nhận bằng giấy rườm rà.

Cập nhật quy định mới từ Nghị định 37/2021/NĐ-CP

Đáng chú ý, vào đúng ngày 29/03/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 137/2015/NĐ-CP. Nghị định mới này nhấn mạnh việc tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Điều này hứa hẹn trong tương lai gần, việc thay đổi số CMND sẽ không còn là trở ngại lớn khi các hệ thống thông tin đã được đồng bộ hóa hoàn toàn.

Lời khuyên pháp lý: Khi đi làm thẻ CCCD gắn chip, người dân nên yêu cầu cán bộ tiếp nhận hồ sơ cấp Giấy xác nhận số CMND cũ (nếu đổi từ loại 9 số) và giữ lại bản gốc CMND đã cắt góc để đối chiếu khi cần thiết trong giai đoạn chuyển đổi này.