Thực trạng mức cấp dưỡng nuôi con hiện nay: Còn nhiều khoảng trống pháp lý

Trong các vụ án ly hôn, vấn đề cấp dưỡng nuôi con luôn là một trong những nội dung gây tranh cãi gay gắt nhất. Theo quy định tại Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mức cấp dưỡng hiện nay chủ yếu dựa trên sự thỏa thuận của các bên:

"1. Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết."

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc thiếu một con số định lượng cụ thể đã dẫn đến tình trạng nhiều người có nghĩa vụ cấp dưỡng tìm cách trốn tránh, kê khai thu nhập thấp hoặc chỉ cấp dưỡng ở mức "tượng trưng", không đủ đảm bảo nhu cầu thiết yếu cho sự phát triển của trẻ em.

Đề xuất mới: Xác định mức cấp dưỡng tối thiểu để bảo vệ quyền lợi trẻ em

Trước những bất cập nêu trên, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã đưa ra dự thảo Nghị quyết hướng dẫn về vấn đề này. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở việc định lượng mức cấp dưỡng tối thiểu trong trường hợp các bên không thỏa thuận được.

Cụ thể, tại Điều 6 của dự thảo, tiền cấp dưỡng nuôi con bao gồm các chi phí cho việc nuôi dưỡng và học hành. Trong trường hợp Tòa án phải quyết định, mức cấp dưỡng được đề xuất như sau:

• Ít nhất bằng 2/3 mức lương cơ sở: Với mức lương cơ sở hiện hành (tháng 6/2022) là 1,49 triệu đồng, mức cấp dưỡng tối thiểu sẽ rơi vào khoảng 993.000 đồng/tháng.
• Không thấp hơn 30% mức thu nhập bình quân: Tính trên thu nhập của người có nghĩa vụ cấp dưỡng trong 06 tháng liền kề.

Quy định này nhằm đảm bảo rằng dù người cấp dưỡng có thu nhập thấp đến đâu thì đứa trẻ vẫn nhận được một khoản hỗ trợ tối thiểu để duy trì cuộc sống và học tập.

Nghĩa vụ cấp dưỡng là bắt buộc và không thể thoái thác

Cần lưu ý rằng, theo khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Thậm chí, ngay cả khi bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên theo khoản 3 Điều 87 của Luật này, nghĩa vụ cấp dưỡng vẫn phải được thực hiện nghiêm túc.

Việc cụ thể hóa mức cấp dưỡng không chỉ giúp Tòa án dễ dàng hơn trong việc phán quyết mà còn là công cụ hữu hiệu để cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế đối với những trường hợp cố tình chây ỳ. Đây được xem là bước tiến lớn trong việc hiện thực hóa quyền trẻ em tại Việt Nam, đảm bảo các em không trở thành nạn nhân thứ hai sau sự đổ vỡ của cha mẹ.

Hy vọng rằng khi dự thảo này chính thức được thông qua, tình trạng tranh chấp kéo dài về mức cấp dưỡng sẽ giảm bớt, nhường chỗ cho sự trách nhiệm và tình yêu thương dành cho thế hệ tương lai.