Việc chuyển đổi phương pháp tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) là một quyết định quan trọng đối với các doanh nghiệp tư nhân, ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức hạch toán và nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có thể tự ý thay đổi. Dưới đây là những quy định mới nhất mà chủ doanh nghiệp và kế toán cần đặc biệt lưu ý.

Khi nào doanh nghiệp tư nhân được phép chuyển đổi phương pháp tính thuế?

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 12 Thông tư 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính:

"Thời gian áp dụng ổn định phương pháp tính thuế là 2 năm liên tục."

Điều này có nghĩa là chu kỳ khai thuế của doanh nghiệp phải được thực hiện ổn định trong ít nhất 02 năm. Nếu doanh nghiệp muốn chuyển từ phương pháp trực tiếp sang phương pháp khấu trừ (hoặc ngược lại), việc chuyển đổi chỉ được thực hiện khi kết thúc chu kỳ này.

Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp tư nhân thành lập và bắt đầu hoạt động từ năm 2024. Trong hai năm 2024 và 2025, doanh nghiệp phải áp dụng ổn định một phương pháp tính thuế đã đăng ký ban đầu. Phải đến đầu năm 2026, doanh nghiệp mới đủ điều kiện để làm thủ tục chuyển đổi sang phương pháp khác.

Bãi bỏ mẫu 06/GTGT: Thủ tục chuyển đổi hiện nay đơn giản ra sao?

Trước đây, theo Thông tư 156/2013/TT-BTC, doanh nghiệp phải nộp mẫu 06/GTGT để thông báo việc thay đổi phương pháp tính thuế. Tuy nhiên, quy định này đã gây ra không ít phiền hà cho người nộp thuế.

Nhằm cải cách thủ tục hành chính, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 93/2017/TT-BTC chính thức bãi bỏ việc nộp mẫu 06/GTGT. Hiện nay, phương pháp tính thuế của doanh nghiệp sẽ được xác định căn cứ trực tiếp vào hồ sơ khai thuế GTGT mà doanh nghiệp gửi đến cơ quan thuế.

Hồ sơ và tờ khai cần thiết theo Thông tư 80/2021/TT-BTC

Hiện nay, việc thực hiện khai thuế và lựa chọn mẫu tờ khai được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 80/2021/TT-BTC. Tùy vào phương pháp muốn chuyển đổi, doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• Nếu áp dụng phương pháp khấu trừ: Doanh nghiệp nộp Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 01/GTGT. Đối với các dự án đầu tư, sử dụng mẫu số 02/GTGT.
• Nếu áp dụng phương pháp trực tiếp: Doanh nghiệp nộp Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 04/GTGT. Riêng hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý sẽ sử dụng mẫu số 03/GTGT.

Việc nộp đúng mẫu tờ khai ngay từ kỳ đầu tiên của chu kỳ mới chính là hình thức xác nhận phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp lựa chọn áp dụng cho 02 năm tiếp theo.

Lời khuyên cho doanh nghiệp tư nhân

Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ ưu và nhược điểm của từng phương pháp trước khi quyết định chuyển đổi. Phương pháp khấu trừ thường phù hợp với các doanh nghiệp có đầu vào rõ ràng, đầy đủ hóa đơn chứng từ hợp lệ. Ngược lại, phương pháp trực tiếp trên doanh thu thường đơn giản hơn về mặt sổ sách nhưng có thể không tối ưu về số thuế phải nộp nếu chi phí đầu vào lớn.

Đặc biệt, hãy đảm bảo việc chuyển đổi diễn ra đúng thời điểm kết thúc chu kỳ 02 năm để tránh các rủi ro pháp lý và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế do áp dụng sai phương pháp.