Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một chính sách nhân văn của Nhà nước Việt Nam, mở ra cánh cửa hy vọng cho những cặp vợ chồng hiếm muộn. Tuy nhiên, để đảm bảo tính pháp lý và tránh những rủi ro không đáng có, các bên cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hình thức thỏa thuận. Vậy thỏa thuận mang thai hộ có cần công chứng không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.

Thỏa thuận mang thai hộ: Bắt buộc phải lập văn bản và công chứng?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bắt buộc phải được lập thành văn bản và có công chứng. Đây không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ.

“2. Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo giữa vợ chồng nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ phải được lập thành văn bản có công chứng. Trong trường hợp vợ chồng bên nhờ mang thai hộ hoặc bên mang thai hộ có chồng thì văn bản thỏa thuận phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng.”

Cần lưu ý rằng, pháp luật Việt Nam hiện nay chỉ cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Mọi hành vi mang thai hộ vì mục đích thương mại đều bị nghiêm cấm và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự hoặc hành chính.

Quyền lợi sát sườn của người mang thai hộ mà bạn cần biết

Để đảm bảo tính nhân đạo, Điều 98 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 đã quy định rất rõ ràng về quyền lợi của người mang thai hộ trong suốt quá trình từ khi mang thai đến sau khi sinh con:

• Chăm sóc sức khỏe: Được bên nhờ mang thai hộ chi trả toàn bộ chi phí thực tế cho việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và các chi phí phát sinh trong thời kỳ mang thai.
• Chế độ thai sản: Được hưởng đầy đủ các chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội cho đến khi bàn giao con cho bên nhờ mang thai hộ (tối đa 06 tháng tuổi).
• Bồi thường thiệt hại: Trong trường hợp việc mang thai hộ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc tính mạng, bên mang thai hộ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định.
• Quyền yêu cầu nhận con: Nếu bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con, người mang thai hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ nhận con và cấp dưỡng theo quy định tại khoản 5 Điều 97 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

3 "Nút thắt" pháp lý quan trọng trước khi quyết định nhờ mang thai hộ

1. Lựa chọn cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện

Không phải bệnh viện nào cũng được phép thực hiện kỹ thuật này. Theo Nghị định 98/2016/NĐ-CP, cơ sở y tế phải có ít nhất 02 năm kinh nghiệm thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm và được Bộ Y tế cấp phép chính thức. Một số địa chỉ uy tín bao gồm Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Từ Dũ.

2. Điều kiện khắt khe đối với các bên tham gia

Căn cứ Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, bên nhờ mang thai hộ phải có xác nhận y tế về việc người vợ không thể mang thai tự nhiên và hai vợ chồng chưa có con chung. Đối với người mang thai hộ, họ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng, đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ duy nhất một lần trong đời.

3. Chế độ bảo hiểm xã hội và thai sản

Để được hưởng chế độ thai sản, người mang thai hộ cần đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (thường là đủ 06 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh). Việc nắm rõ các quy định này giúp các bên chủ động hơn trong việc chuẩn bị tài chính và hồ sơ pháp lý.

Tóm lại, việc công chứng thỏa thuận mang thai hộ là điều kiện bắt buộc để văn bản có hiệu lực pháp luật. Các cặp vợ chồng nên tìm đến các văn phòng công chứng uy tín và các chuyên gia pháp lý để được tư vấn kỹ lưỡng, tránh những rắc rối phát sinh trong hành trình tìm kiếm tiếng cười trẻ thơ.