Tình trạng "lớp học nén người" tại các đô thị lớn luôn là vấn đề nóng mỗi dịp đầu năm học. Việc sĩ số lớp học vượt quá quy định không chỉ gây áp lực lên giáo viên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và chất lượng tiếp thu kiến thức của học sinh. Vậy pháp luật hiện hành quy định sĩ số tối đa cho mỗi cấp học là bao nhiêu và chế tài xử phạt đối với các trường vi phạm như thế nào?

1. Quy định về sĩ số lớp học tối đa cho từng cấp học

Tùy vào đặc thù của từng cấp học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về quy mô lớp học nhằm đảm bảo điều kiện chăm sóc và giáo dục tốt nhất.

Đối với cấp học Mầm non

Căn cứ Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT và Điều 15 Điều lệ Trường mầm non ban hành kèm theo Thông tư 52/2020/TT-BGDĐT, sĩ số được quy định như sau:

• Nhóm trẻ: Từ 15 đến 25 trẻ em tùy độ tuổi (3 tháng đến 36 tháng tuổi).
• Lớp mẫu giáo: Từ 25 đến 35 trẻ em tùy độ tuổi (3 tuổi đến 6 tuổi).

Đối với cấp học Tiểu học và Trung học

Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT, mỗi lớp học ở cấp tiểu học có không quá 35 học sinh. Trong khi đó, đối với cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, Điều 16 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định mỗi lớp học có không quá 45 học sinh.

2. Mức xử phạt khi bố trí sĩ số học sinh vượt quá quy định

Việc tự ý tăng sĩ số lớp học mà không đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và định mức giáo viên là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt hành chính nghiêm khắc.

Trong lĩnh vực giáo dục mầm non và phổ thông

Căn cứ Điều 6 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về quy mô lớp học bị xử phạt như sau:

"Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bố trí số lượng người học vượt quá quy mô lớp học theo quy định tại các cấp học."

Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mức phạt được quy định chi tiết hơn tại Điều 14 Nghị định 88/2022/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi vượt quá quy mô từ 30% đến dưới 50%.
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng khi vượt quá quy mô từ 50% trở lên.

Lưu ý: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt đối với tổ chức. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền đối với cá nhân bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.

3. Thẩm quyền xử phạt và lời khuyên pháp lý

Thẩm quyền xử phạt các hành vi này thường thuộc về Chủ tịch UBND các cấp hoặc Thanh tra chuyên ngành giáo dục. Nếu phụ huynh phát hiện tình trạng lớp học quá tải nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an toàn và chất lượng học tập của con em, có thể gửi đơn kiến nghị hoặc tố cáo đến Phòng Giáo dục và Đào tạo hoặc UBND cấp xã/huyện nơi trường trú đóng.

Việc tuân thủ sĩ số lớp học không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là đạo đức nghề nghiệp, nhằm tạo ra môi trường sư phạm lành mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ và thể chất.