Trong đời sống xã hội, "ngoại tình" thường được hiểu là hành vi vi phạm lòng tin và đạo đức trong quan hệ vợ chồng. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, hành vi này được định nghĩa cụ thể là vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Tùy vào mức độ và hậu quả gây ra, người vi phạm không chỉ dừng lại ở việc bị xã hội lên án mà còn phải đối mặt với các chế tài hành chính nghiêm khắc, thậm chí là án tù giam.

Ngoại tình dưới góc độ pháp lý: Không chỉ là chuyện "ngoài luồng"

Cần khẳng định rằng, pháp luật Việt Nam hiện hành không sử dụng thuật ngữ "ngoại tình" trong các văn bản quy phạm pháp luật. Thay vào đó, hành vi này được xem xét dưới tiêu đề vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Đây là một trong những nguyên tắc cơ bản được bảo vệ bởi Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Theo quy định, người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ là hành vi bị nghiêm cấm.

Khi nào hành vi ngoại tình bị xử phạt hành chính?

Không phải mọi trường hợp ngoại tình đều dẫn đến đi tù. Ở mức độ nhẹ hơn, hành vi này sẽ bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, tại Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng được áp dụng đối với các hành vi sau:

• Đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ họ đang có vợ hoặc chồng;
• Đang có vợ hoặc chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
• Chưa có vợ hoặc chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ.

Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng: Ranh giới dẫn đến án tù

Ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự nằm ở hậu quả của hành vi hoặc tính chất tái phạm. Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng như sau:

Điều 182. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;

b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.

Thế nào là "chung sống như vợ chồng" theo quy định pháp luật?

Đây là khái niệm then chốt để xác định tội danh. Theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC, chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình. Việc chung sống này thường được chứng minh qua các yếu tố:

• Có con chung với nhau;
• Được hàng xóm, xã hội xung quanh coi là vợ chồng;
• Có tài sản chung, cùng đóng góp kinh tế gia đình;
• Đã được gia đình, cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Hành vi ngoại tình không chỉ phá vỡ hạnh phúc gia đình mà còn tiềm ẩn những rủi ro pháp lý cực kỳ lớn. Khi quan hệ hôn nhân không còn hạnh phúc, các bên nên lựa chọn con đường giải quyết văn minh thông qua thủ tục ly hôn tại Tòa án thay vì thiết lập một mối quan hệ bất hợp pháp khác. Việc hiểu rõ các quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 sẽ giúp mỗi cá nhân tự bảo vệ mình trước những sai lầm đáng tiếc.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn chi tiết về việc xử lý tội ngoại tình theo quy định pháp luật hiện hành. Nếu bạn đang gặp phải các vấn đề liên quan đến hôn nhân gia đình, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn kịp thời.