Quy định về điều kiện hưởng lương hưu khi đủ thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ tuổi

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nam khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên sẽ được hưởng lương hưu nếu đủ 60 tuổi. Đây là mốc thời gian quan trọng mà người lao động cần lưu ý để đảm bảo quyền lợi hưu trí của mình.

Trong trường hợp người lao động đã có đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội (ví dụ tham gia từ năm 1995 đến năm 2020 là khoảng 25 năm) nhưng tại thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động vẫn chưa đủ tuổi đời theo quy định, pháp luật hiện hành cho phép người lao động lựa chọn phương án bảo lưu.

Người lao động cần nắm rõ quy định về tuổi nghỉ hưu để đảm bảo quyền lợi (ảnh minh họa)

Cụ thể, căn cứ vào Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Khi người lao động đạt đến độ tuổi nghỉ hưu theo quy định, chỉ cần thực hiện các thủ tục hành chính cần thiết để bắt đầu nhận chế độ hưu trí hàng tháng.

Lộ trình thay đổi cách tính lương hưu đối với người nghỉ hưu từ năm 2020

Một trong những điểm thay đổi lớn nhất mà người lao động nam cần đặc biệt quan tâm chính là lộ trình tăng số năm đóng bảo hiểm xã hội để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối thiểu. Theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, công thức tính lương hưu được xác định như sau:

Lương hưu hàng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

Đối với lao động nam nghỉ hưu từ ngày 01/01/2020, tỷ lệ hưởng lương hưu được tính như sau:

• 45% mức bình quân tiền lương tháng: Tương ứng với 18 năm đóng bảo hiểm xã hội (tăng thêm 01 năm so với những người nghỉ hưu trong năm 2019).
• Cứ thêm mỗi năm: Được tính thêm 2%.
• Mức tối đa: Bằng 75%.

Ví dụ thực tế: Nếu một lao động nam có 25 năm đóng bảo hiểm xã hội và nghỉ hưu vào năm 2020, tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ là: 45% (cho 18 năm đầu) + 7% x 2% (cho 7 năm còn lại) = 59%.

Sổ bảo hiểm xã hội là căn cứ quan trọng để tính toán mức lương hưu hàng tháng (ảnh minh họa)

Cách xác định mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là yếu tố then chốt quyết định số tiền thực tế người lao động nhận được. Đối với những người có toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân này được tính trên toàn bộ quá trình.

Tuy nhiên, với những người có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội trong khoảng từ ngày 01/01/1995 đến ngày 31/12/2000, mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu sẽ là bình quân của tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 06 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

Những lưu ý quan trọng về thời gian đóng và tháng lẻ

Để không bị thiệt thòi khi tính toán quyền lợi, người lao động cần ghi nhớ hai quy tắc vàng sau đây:

1. Tính tổng thời gian: Thời gian đóng bảo hiểm xã hội là tổng thời gian đã đóng từ khi bắt đầu cho đến khi dừng. Nếu đóng không liên tục thì sẽ được cộng dồn tất cả các giai đoạn đã tham gia theo khoản 5 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
2. Quy tắc làm tròn tháng lẻ: Theo quy định tại Điều 17 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, khi tính tỷ lệ hưởng lương hưu, nếu thời gian đóng có tháng lẻ thì từ 01 đến 06 tháng được tính là nửa năm; từ 07 đến 11 tháng được tính là một năm.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người lao động chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính cho tuổi già mà còn đảm bảo các cơ quan chức năng thực hiện đúng, đủ quyền lợi chính đáng của mình.