Việc thay đổi họ cho con là một trong những quyền nhân thân quan trọng được pháp luật bảo vệ. Dù xuất phát từ lý do cá nhân hay hoàn cảnh gia đình, việc nắm vững các quy định về thủ tục sẽ giúp các bậc phụ huynh tiết kiệm thời gian và công sức khi làm việc với cơ quan nhà nước.

Những trường hợp nào được pháp luật cho phép đổi họ cho con?

Không phải mọi yêu cầu đổi họ đều được chấp nhận. Theo quy định tại Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong các trường hợp cụ thể sau:

• Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại.
• Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc mẹ nuôi theo yêu cầu của cha mẹ nuôi.
• Khi xác định cha, mẹ cho con mà cha, mẹ hoặc con có yêu cầu.
• Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình.
• Thay đổi họ theo họ của vợ hoặc chồng trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật nước nơi vợ hoặc chồng là công dân.

"Điều 27. Quyền thay đổi họ
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong các trường hợp sau đây:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;..."

Hồ sơ đổi họ cho con gồm những giấy tờ gì?

Để quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi, cha mẹ cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ theo quy định tại Điều 28 Luật Hộ tịch 2014. Các giấy tờ thiết yếu bao gồm:

• Tờ khai: Mẫu tờ khai yêu cầu thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc.
• Giấy tờ hộ tịch: Bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi họ.
• Giấy tờ chứng minh: Các tài liệu liên quan làm căn cứ cho việc thay đổi họ (ví dụ: Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi, giấy tờ chứng minh quan hệ cha con...).

Ngoài ra, người đi thực hiện thủ tục cần xuất trình giấy tờ tùy thân như Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng để xác định nhân thân.

Thẩm quyền và quy trình thực hiện tại cơ quan chức năng

Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền là bước quan trọng để hồ sơ được tiếp nhận. Căn cứ Điều 7 Luật Hộ tịch 2014, thẩm quyền được phân chia như sau:

• UBND cấp xã: Nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi họ cho người chưa đủ 14 tuổi.
• UBND cấp huyện: Có thẩm quyền giải quyết cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước.

Quy trình thực hiện thường trải qua 04 bước cơ bản: Nộp hồ sơ -> Tiếp nhận và kiểm tra -> Ghi vào Sổ hộ tịch và ký nhận -> Cấp trích lục thay đổi hộ tịch và ghi nội dung thay đổi vào mặt sau Giấy khai sinh.

Thời gian và lệ phí thực hiện là bao nhiêu?

Theo quy định, thời hạn giải quyết việc thay đổi họ là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc tiếp theo.

Về lệ phí, mức thu cụ thể sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Thông thường, mức phí này khá thấp và có những trường hợp được miễn lệ phí theo quy định về an sinh xã hội.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý độc giả giải đáp được thắc mắc về việc đổi họ cho con. Nếu gặp khó khăn trong quá trình thực hiện, bạn nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con em mình.