Ly hôn là giải pháp cuối cùng khi mục đích hôn nhân không đạt được, đời sống chung không thể kéo dài. Trong nhiều trường hợp, các cặp vợ chồng lựa chọn chấm dứt quan hệ hôn nhân mà không yêu cầu phân chia tài sản chung để quá trình giải quyết tại Tòa án diễn ra nhanh chóng hơn. Tuy nhiên, những thắc mắc về mức án phí, quyền nuôi con nhỏ và mẫu đơn khởi kiện vẫn là rào cản tâm lý đối với nhiều người. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành trong năm 2021 để quý độc giả có cái nhìn rõ nét nhất.

1. Phân biệt Ly hôn thuận tình và Ly hôn đơn phương khi không có tài sản chung

Căn cứ theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc ly hôn được chia thành hai hình thức chính dựa trên sự tự nguyện của các bên:

• Ly hôn thuận tình: Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, đây là trường hợp cả hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu ly hôn. Điều kiện quan trọng là hai bên đã thỏa thuận được về việc chia tài sản (hoặc xác nhận không có tài sản chung) và việc trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con cái trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.
• Ly hôn đơn phương (Ly hôn theo yêu cầu của một bên): Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

Trong bối cảnh không có tài sản chung, sự khác biệt lớn nhất giữa hai hình thức này nằm ở thời gian giải quyết và tính chất của vụ việc. Ly hôn thuận tình thường được giải quyết nhanh hơn do không có tranh chấp, trong khi ly hôn đơn phương có thể kéo dài do cần thời gian xác minh các căn cứ mâu thuẫn.

Việc ký đơn ly hôn thuận tình giúp quá trình giải quyết tại Tòa án diễn ra nhanh chóng hơn (ảnh minh họa)

2. Mức án phí ly hôn không có tài sản chung năm 2021

Vấn đề án phí và lệ phí Tòa án luôn là mối quan tâm hàng đầu. Đối với vụ án ly hôn mà các đương sự không yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung, đây được xác định là vụ án dân sự không có giá ngạch.

Căn cứ vào Danh mục án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí được quy định cụ thể như sau:

"Mức án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án về hôn nhân và gia đình không có giá ngạch là 300.000 đồng."

Như vậy, dù bạn lựa chọn hình thức ly hôn đơn phương hay thuận tình, nếu chỉ yêu cầu Tòa án giải quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân và công nhận quyền nuôi con mà không chia tài sản, mức án phí/lệ phí bạn phải nộp chỉ là 300.000 đồng.

Lưu ý về nghĩa vụ nộp án phí:

• Trong vụ án ly hôn đơn phương, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí.
• Trong việc ly hôn thuận tình, hai vợ chồng có thể thỏa thuận về người nộp lệ phí, nếu không thỏa thuận được thì mỗi người nộp một nửa.

3. Quyền nuôi con khi con dưới 36 tháng tuổi

Trong tình huống người dùng đưa ra, con chung hiện mới 01 tuổi (dưới 36 tháng tuổi). Đây là một yếu tố pháp lý quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến phán quyết của Tòa án về quyền nuôi con.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

"Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc vợ chồng có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Quy định này nhằm bảo đảm sự phát triển tốt nhất về thể chất và tâm lý cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, người cha vẫn có quyền và nghĩa vụ thăm nom con, đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.

4. Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và mẫu đơn ly hôn năm 2021

Để được Tòa án thụ lý giải quyết, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

1. Đơn xin ly hôn (theo mẫu của Tòa án có thẩm quyền).
2. Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính).
3. Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của vợ và chồng (bản sao chứng thực).
4. Sổ hộ khẩu (bản sao chứng thực).
5. Giấy khai sinh của con (bản sao chứng thực).

Về cách viết đơn: Tại phần "Tài sản chung", nếu hai vợ chồng không có tài sản hoặc tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án chia, bạn cần ghi rõ: "Tài sản chung không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết". Việc ghi rõ ràng nội dung này sẽ giúp Tòa án xác định đúng tính chất vụ việc và áp dụng mức án phí 300.000 đồng như đã phân tích ở trên.

Tóm lại, trong năm 2021, thủ tục ly hôn không có tài sản chung tương đối đơn giản về mặt tài chính. Điều quan trọng nhất là sự thỏa thuận văn minh giữa hai bên để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con trẻ. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về quy trình nộp đơn tại từng địa phương, quý khách nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc cán bộ tư pháp để được hướng dẫn chi tiết hơn.