Sự kiện tăng lương cơ sở từ ngày 01/7/2024 theo quy định tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP đã tạo nên một làn sóng quan tâm mạnh mẽ trong dư luận. Với mức tăng lên đến 30%, đạt con số 2,34 triệu đồng/tháng, đây là đợt điều chỉnh lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, giữa niềm vui của khối công chức, viên chức, nhiều công nhân tại các khu công nghiệp vẫn đang đặt dấu hỏi lớn: Liệu túi tiền của mình có thực sự dày thêm?

Ai là đối tượng được tăng lương trực tiếp từ Nghị định 73/2024/NĐ-CP?

Cần phải làm rõ rằng, lương cơ sở không phải là mức lương áp dụng chung cho toàn bộ thị trường lao động. Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, đối tượng được hưởng lợi trực tiếp bao gồm:

• Cán bộ, công chức, viên chức từ Trung ương đến cấp xã.
• Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trong các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP.
• Lực lượng vũ trang (Quân đội, Công an) và người làm việc trong tổ chức cơ yếu.
• Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn và tổ dân phố.

Tiền lương công nhân: Thỏa thuận hay theo Luật?

Khác với khối Nhà nước, tiền lương của công nhân tại các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được vận hành theo cơ chế thị trường. Căn cứ khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền hưởng lương dựa trên sự thỏa thuận với người sử dụng lao động.

"Người lao động có quyền hưởng lương phù hợp với trình độ, kỹ năng nghề trên cơ sở thỏa thuận với người sử dụng lao động; được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; nghỉ theo chế độ, hưởng phúc lợi tập thể."

Như vậy, việc tăng lương cơ sở không bắt buộc doanh nghiệp phải tăng lương cho công nhân ngay lập tức. Thu nhập của bạn sẽ phụ thuộc vào các yếu tố như: Thỏa thuận trong hợp đồng lao động, quy chế nâng lương của công ty và đặc biệt là mức lương tối thiểu vùng (vốn cũng đã được điều chỉnh tăng từ 01/7/2024 theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP).

Những 'món hời' gián tiếp mà công nhân chắc chắn nhận được

Dù lương cứng có thể chưa tăng ngay, nhưng công nhân vẫn được hưởng lợi gián tiếp cực lớn từ việc tăng lương cơ sở thông qua các chế độ an sinh xã hội. Bởi lẽ, nhiều khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) được tính dựa trên mức lương cơ sở này.

Cụ thể, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, ít nhất 10 khoản trợ cấp sẽ tăng theo, bao gồm:

• Trợ cấp thai sản: Mức trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi sẽ tăng lên đáng kể.
• Trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe: Sau khi ốm đau hoặc thai sản, mức hưởng mỗi ngày sẽ cao hơn trước.
• Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Cả trợ cấp một lần và trợ cấp hàng tháng đều được điều chỉnh tăng.
• Chế độ tử tuất: Trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất hàng tháng cho thân nhân người lao động cũng được nâng lên mức mới.

Bên cạnh đó, mức thanh toán trực tiếp khi khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế (BHYT) không đúng tuyến cũng sẽ được tính toán lại dựa trên con số 2,34 triệu đồng, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động khi chẳng may đau ốm.

Lời khuyên cho bạn: Hãy chủ động kiểm tra lại thỏa ước lao động tập thể và quy chế lương của công ty. Dù pháp luật không bắt buộc, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn lựa chọn tăng lương để giữ chân nhân tài và chia sẻ khó khăn với người lao động trong bối cảnh vật giá leo thang.