Tình trạng tảo hôn, hay còn gọi là kết hôn khi chưa đủ tuổi, vẫn còn tồn tại âm ỉ tại nhiều địa phương, đặc biệt là vùng sâu vùng xa. Không chỉ dừng lại ở câu chuyện đạo đức hay hủ tục, việc kết hôn dưới 18 tuổi kéo theo những rắc rối pháp lý nghiêm trọng và những bản án thích đáng cho những người tổ chức hoặc duy trì mối quan hệ này.

Tảo hôn là gì và tại sao pháp luật lại nghiêm cấm?

Theo quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cụ thể là tại khoản 8 Điều 3, tảo hôn được định nghĩa là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định.

Hệ lụy của tảo hôn không chỉ dừng lại ở sức khỏe của người mẹ trẻ em mà còn là gánh nặng kinh tế, sự bùng nổ dân số và chất lượng giống nòi suy giảm. Những đứa trẻ sinh ra từ các cặp vợ chồng tảo hôn thường chịu thiệt thòi về quyền lợi và sự chăm sóc y tế, giáo dục.

Độ tuổi kết hôn chính xác theo quy định hiện hành

Để xác định một người có vi phạm quy định về tuổi kết hôn hay không, chúng ta cần căn cứ vào Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Theo đó, điều kiện về độ tuổi được quy định như sau:

Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.

Lưu ý quan trọng: Cách tính tuổi phải dựa trên ngày, tháng, năm sinh. Ví dụ, một bạn nữ sinh ngày 20/05/2007 thì phải đến đúng ngày 20/05/2025 mới được coi là đủ 18 tuổi để đăng ký kết hôn hợp pháp.

Mức xử phạt đối với hành vi kết hôn dưới 18 tuổi

Hành vi tảo hôn và tổ chức tảo hôn bị xử lý nghiêm khắc theo cả quy định hành chính và hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

1. Xử phạt hành chính

Căn cứ Nghị định 82/2020/NĐ-CP, tại Điều 58 quy định:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục tái phạm, người vi phạm có thể đối mặt với án hình sự. Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định tại Điều 183 về Tội tổ chức tảo hôn:

Người nào tổ chức cho những người chưa đến tuổi kết hôn lấy vợ, lấy chồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.

Chỉ tổ chức đám cưới, không đăng ký kết hôn có bị phạt không?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người. Pháp luật quy định tảo hôn bao gồm cả việc "lấy vợ, lấy chồng" trên thực tế, không chỉ giới hạn ở việc đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước. Do đó, dù gia đình chỉ tổ chức đám cưới theo phong tục mà cô dâu hoặc chú rể chưa đủ tuổi thì vẫn bị coi là hành vi tảo hôn và sẽ bị xử phạt theo quy định nêu trên.

Việc tuân thủ đúng độ tuổi kết hôn không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là cách để bảo vệ tương lai, sức khỏe và hạnh phúc bền vững cho chính bản thân và thế hệ mai sau.