Trong những buổi tụ tập bạn bè hay giờ nghỉ trưa, hình ảnh nhóm người quây quần bên bộ bài tú lơ khơ để "phân định thắng thua" bằng những ly trà đá, chai nước ngọt đã trở nên quá quen thuộc. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, ranh giới giữa việc vui chơi giải trí thuần túy và hành vi đánh bạc trái phép lại vô cùng mong manh, khiến nhiều người vô tình bước qua vạch kẻ tội lỗi mà không hề hay biết.

Đánh bài uống nước có được coi là đánh bạc trái phép?

Để xác định một hành vi có phải là đánh bạc trái phép hay không, cơ quan chức năng thường căn cứ vào mục đích và hình thức của cuộc chơi. Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, đánh bạc trái phép là hành vi đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được, thua bằng tiền, tài sản hoặc hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Cụ thể, tại Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về các hình thức đánh bạc trái phép như sau:

"Xóc đĩa, tá lả, tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, 3 cây, tứ sắc, đỏ đen, cờ thế, binh ấn độ 6 lá, binh xập xám 13 lá, tiến lên 13 lá, đá gà, tài xỉu hoặc các hình thức khác với mục đích được, thua bằng tiền, tài sản, hiện vật"

Như vậy, nếu việc đánh bài chỉ đơn thuần để giải trí, người thua phải uống nước ngay tại chỗ (như một hình thức phạt vui) mà không phát sinh việc mua bán, trả tiền thay hay tặng hiện vật có giá trị, thì hành vi này thường không bị coi là vi phạm pháp luật.

Ranh giới mong manh giữa "vui" và "vi phạm"

Vấn đề trở nên phức tạp khi việc "uống nước" được cụ thể hóa bằng hiện vật. Nếu các bên thỏa thuận rằng ai thua phải trả tiền nước cho cả nhóm, hoặc mua nước ngọt, thuốc lá... cho người thắng, thì đây chính là hành vi đánh bạc trái phép. Bởi lẽ, nước uống lúc này được coi là hiện vật có giá trị kinh tế, và mục đích của cuộc chơi đã chuyển từ giải trí sang việc chiếm lĩnh lợi ích vật chất từ người khác thông qua sự may rủi của lá bài.

Thực tế, nhiều vụ việc đã bị xử lý hành chính khi lực lượng chức năng phát hiện các nhóm đối tượng đánh bài ăn tiền hoặc ăn hiện vật tại các quán cà phê, vỉa hè. Dù giá trị chai nước chỉ vài nghìn đồng, nhưng về bản chất, nó vẫn đáp ứng cấu thành của hành vi đánh bạc.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi đánh bạc

Khi hành vi đánh bài uống nước bị xác định là đánh bạc trái phép, người tham gia sẽ phải đối mặt với các mức phạt tiền không hề nhỏ. Căn cứ theo Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi đánh bạc trái phép bằng một trong các hình thức như tú lơ khơ, tá lả, tiến lên...
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi rủ rê, lôi kéo, tụ tập người khác để đánh bạc trái phép (tổ chức đánh bạc).

Ngoài ra, người vi phạm còn bị tịch thu tang vật (bộ bài, tiền, hiện vật dùng để đánh bạc) và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Khi nào đánh bài uống nước bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Nhiều người lầm tưởng rằng đánh bài nhỏ lẻ thì không bao giờ bị đi tù. Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định rất rõ về Tội đánh bạc tại Điều 321.

Theo đó, người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng trở lên hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi tổ chức đánh bạc, gá bạc mà còn vi phạm thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Trong trường hợp cuộc chơi có tính chất chuyên nghiệp, giá trị tiền/hiện vật từ 50.000.000 đồng trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm, mức hình phạt có thể lên đến 07 năm tù giam.

Lời khuyên pháp lý: Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, người dân nên giữ đúng tinh thần vui chơi giải trí lành mạnh. Tuyệt đối không nên gắn việc thắng thua vào bất kỳ giá trị vật chất nào, dù là nhỏ nhất như một chai nước hay một bao thuốc lá, để bảo vệ bản thân và gia đình trước những rủi ro pháp lý từ tệ nạn đánh bạc.