Chưa có bằng lái xe có được đứng tên đăng ký xe không?

Trong thực tế đời sống, có rất nhiều trường hợp cá nhân mua xe làm quà tặng, mua xe cho con cái hoặc đơn giản là tranh thủ mua xe khi có chương trình khuyến mãi trước khi hoàn thành kỳ sát hạch bằng lái. Câu hỏi đặt ra là: Liệu cơ quan chức năng có từ chối cấp đăng ký xe nếu chủ xe chưa có bằng lái?

Câu trả lời là HOÀN TOÀN ĐƯỢC. Theo quy định tại Thông tư 24/2023/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 15/08/2023), hồ sơ đăng ký xe không hề yêu cầu chủ phương tiện phải xuất trình Giấy phép lái xe.

1. Hồ sơ đăng ký xe theo quy định mới nhất

Căn cứ Điều 8 Thông tư 24/2023/TT-BCA, hồ sơ đăng ký xe lần đầu bao gồm:

1. Giấy khai đăng ký xe.
2. Giấy tờ của chủ xe.
3. Giấy tờ của xe.

Trong đó, tại Điều 10 Thông tư 24/2023/TT-BCA quy định về giấy tờ của chủ xe là người Việt Nam chỉ yêu cầu sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để thực hiện thủ tục trên cổng dịch vụ công hoặc xuất trình thẻ Căn cước công dân, hộ chiếu. Như vậy, bằng lái xe không phải là thành phần hồ sơ bắt buộc để thực hiện thủ tục hành chính này.

2. Không có bằng lái xe có được mua xe không?

Việc mua bán xe là một giao dịch dân sự nhằm xác lập quyền sở hữu tài sản. Theo Điều 223 Bộ luật Dân sự 2015, quyền sở hữu tài sản được xác lập thông qua hợp đồng mua bán hợp pháp.

Để hợp đồng mua bán xe có hiệu lực, các bên chỉ cần đáp ứng các điều kiện tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 như: có năng lực hành vi dân sự phù hợp, hoàn toàn tự nguyện và mục đích giao dịch không vi phạm điều cấm của luật. Pháp luật dân sự không cấm người không có bằng lái xe tham gia giao dịch mua bán phương tiện giao thông.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sở hữu xe và điều khiển xe là hai phạm trù pháp lý khác nhau. Bạn có quyền đứng tên trên giấy đăng ký xe, nhưng nếu muốn trực tiếp cầm lái tham gia giao thông, bạn bắt buộc phải có Giấy phép lái xe phù hợp theo quy định tại khoản 2 Điều 58 Luật Giao thông đường bộ 2008.

3. Mức xử phạt khi điều khiển xe mà không có bằng lái

Nếu bạn đã đăng ký xe thành công nhưng vẫn cố tình điều khiển phương tiện khi chưa được cấp bằng lái, bạn sẽ đối mặt với mức phạt hành chính rất nặng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP):

• Đối với xe máy dưới 175 cm3: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng (điểm a khoản 5 Điều 21).
• Đối với xe máy từ 175 cm3 trở lên: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng (điểm b khoản 7 Điều 21).
• Đối với xe ô tô: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng (điểm b khoản 9 Điều 21).

Đặc biệt, theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người vi phạm còn bị tạm giữ phương tiện đến 07 ngày trước khi ra quyết định xử phạt.

Lời khuyên pháp lý: Mặc dù bạn có thể đứng tên đăng ký xe khi chưa có bằng lái, nhưng để đảm bảo an toàn cho bản thân và tránh các rắc rối pháp lý, bạn nên nhanh chóng hoàn thành việc học và thi sát hạch để được cấp Giấy phép lái xe trước khi trực tiếp điều khiển phương tiện tham gia giao thông.