Trong bối cảnh công nghệ số bùng nổ, các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng trở nên tinh vi và xảo quyệt. Từ những cuộc gọi mạo danh cơ quan công an đến các app vay tiền "tín dụng đen", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân với số tiền thiệt hại lên đến hàng tỷ đồng. Câu hỏi nhức nhối nhất lúc này là: Làm sao để lấy lại tiền khi đã lỡ chuyển cho kẻ lừa đảo?

1. Nhận diện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định mới nhất

Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), lừa đảo chiếm đoạt tài sản được hiểu là hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác. Đặc điểm cốt lõi là kẻ phạm tội đưa ra thông tin giả mạo khiến nạn nhân tin tưởng và tự nguyện giao tài sản.

Phân biệt với tội lạm dụng tín nhiệm

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa lừa đảo và lạm dụng tín nhiệm. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở thời điểm nảy sinh ý định chiếm đoạt. Trong lừa đảo, ý định chiếm đoạt có từ trước khi nhận tài sản. Ngược lại, lạm dụng tín nhiệm (quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015) là việc nhận tài sản thông qua hợp đồng hợp pháp, sau đó mới nảy sinh ý định chiếm đoạt bằng cách bỏ trốn hoặc dùng thủ đoạn gian dối để không trả.

2. Quy trình 3 bước để tố cáo và đòi lại tài sản

Khi nhận ra mình bị lừa, việc đầu tiên bạn cần làm không phải là hoảng loạn mà là thu thập chứng cứ và thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Thu thập bằng chứng: Chụp màn hình tin nhắn, ghi âm cuộc gọi, sao kê giao dịch ngân hàng và thông tin tài khoản của kẻ lừa đảo.
• Bước 2: Trình báo cơ quan Công an: Bạn có thể gửi đơn tố cáo đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện nơi bạn cư trú hoặc nơi xảy ra vụ việc.
• Bước 3: Phối hợp điều tra: Cung cấp đầy đủ thông tin theo yêu cầu của cán bộ điều tra để phục vụ việc truy vết dòng tiền.

3. Cơ hội lấy lại tiền thực tế là bao nhiêu?

Đây là vấn đề mà mọi nạn nhân đều quan tâm. Theo quy định, tài sản do phạm tội mà có sẽ được trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp sau khi cơ quan điều tra thu hồi được. Tuy nhiên, thực tế gặp nhiều khó khăn do kẻ lừa đảo thường tẩu tán tài sản rất nhanh hoặc chuyển tiền ra nước ngoài qua tiền ảo.

"Việc lấy lại được tiền phụ thuộc rất lớn vào thời điểm bạn trình báo. Nếu báo ngay khi vừa chuyển tiền, ngân hàng có thể hỗ trợ phong tỏa tài khoản nghi vấn kịp thời."

4. Mức xử phạt đối với hành vi lừa đảo

Tùy vào tính chất và mức độ, kẻ lừa đảo có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự:

• Xử phạt hành chính: Theo điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Nếu tài sản chiếm đoạt trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên (hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng), kẻ phạm tội có thể đối mặt với mức án cao nhất là tù chung thân theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015.

Nếu bạn đang là nạn nhân, hãy liên hệ ngay với đường dây nóng của Bộ Công an hoặc cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời. Đừng im lặng, vì sự im lặng của bạn chính là cơ hội cho kẻ lừa đảo tiếp tục gây hại cho cộng đồng.