Trong quá trình tham gia giao thông, không ít trường hợp người dân cảm thấy quyết định xử phạt của Cảnh sát giao thông (CSGT) chưa thỏa đáng hoặc có dấu hiệu sai phạm. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, pháp luật Việt Nam đã quy định rất rõ ràng về quyền khiếu nại và khởi kiện đối với các quyết định hành chính này.

Trình tự khiếu nại quyết định xử phạt hành chính của CSGT

Theo quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, trình tự khiếu nại được thực hiện qua các bước cụ thể nhằm đảm bảo tính khách quan và công bằng:

• Khiếu nại lần đầu: Khi có căn cứ cho rằng quyết định xử phạt là trái pháp luật, người vi phạm phải gửi đơn khiếu nại đến chính người đã ra quyết định hoặc cơ quan quản lý trực tiếp của người đó. Ngoài ra, người dân cũng có thể lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính ngay tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính 2015.
• Khiếu nại lần hai: Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà khiếu nại không được giải quyết, người khiếu nại có quyền gửi đơn lên Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết lần đầu.
• Khởi kiện tại Tòa án: Đây là bước cuối cùng nếu người khiếu nại vẫn không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai.

Điều 7. Trình tự khiếu nại
1. Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính...

Hình thức khiếu nại: Đơn thư hay trực tiếp?

Pháp luật hiện hành cho phép người dân thực hiện quyền khiếu nại thông qua hai hình thức chính được quy định tại Điều 8 Luật Khiếu nại 2011:

1. Khiếu nại bằng đơn: Trong đơn cần ghi rõ ngày, tháng, năm; thông tin người khiếu nại và người bị khiếu nại; nội dung, lý do và các tài liệu chứng minh kèm theo. Đơn phải có chữ ký hoặc điểm chỉ xác nhận của người khiếu nại.

2. Khiếu nại trực tiếp: Người dân đến trực tiếp cơ quan có thẩm quyền. Tại đây, cán bộ tiếp nhận sẽ hướng dẫn viết đơn hoặc ghi chép lại nội dung khiếu nại bằng văn bản để người dân ký xác nhận.

Thời hiệu khiếu nại và những trường hợp không được thụ lý

Một lưu ý cực kỳ quan trọng là thời hiệu khiếu nại. Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính. Nếu vì lý do khách quan như ốm đau, thiên tai mà không thể thực hiện đúng hạn thì thời gian trở ngại đó sẽ không tính vào thời hiệu.

Bên cạnh đó, người dân cần tránh các trường hợp không được thụ lý giải quyết quy định tại Điều 11 Luật Khiếu nại 2011 như: Đơn không có chữ ký, hết thời hiệu mà không có lý do chính đáng, hoặc khiếu nại đã có quyết định giải quyết lần hai.

Có khiếu nại vẫn phải nộp phạt trước?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người. Căn cứ khoản 1 Điều 73 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, việc khiếu nại không làm đình chỉ thi hành quyết định xử phạt. Nghĩa là bạn vẫn phải chấp hành việc nộp phạt trong thời hạn quy định (thường là 10 ngày), trừ khi người giải quyết khiếu nại có quyết định tạm đình chỉ thi hành.

Nếu sau khi giải quyết, cơ quan chức năng xác định quyết định xử phạt là sai, người dân sẽ được hoàn trả số tiền đã nộp và được xin lỗi công khai theo quy định về bồi thường nhà nước.

Lời khuyên pháp lý: Khi làm việc với CSGT, nếu cảm thấy bị phạt oan, hãy yêu cầu ghi ý kiến vào biên bản vi phạm hành chính và thu thập các bằng chứng như hình ảnh, video hoặc người làm chứng để làm căn cứ cho việc khiếu nại sau này.