Trong đời sống hôn nhân, việc tạo lập tài sản, đặc biệt là bất động sản, thường là thành quả của quá trình tích lũy lâu dài. Tuy nhiên, một tình huống khá phổ biến nảy sinh là khi người chồng trực tiếp đi làm, tạo ra thu nhập chính, còn người vợ ở nhà quán xuyến gia đình, chăm sóc con cái. Khi mua đất, nhiều người chồng cho rằng vì vợ "không góp tiền" nên không có quyền đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ). Quan niệm này không chỉ gây rạn nứt tình cảm mà còn hoàn toàn trái với các quy định pháp lý hiện hành.

Nguyên tắc bình đẳng: Lao động nội trợ tương đương lao động có thu nhập

Một trong những điểm tiến bộ nhất của pháp luật Việt Nam là việc ghi nhận công sức của người làm công việc nội trợ. Theo quy định tại khoản 1 Điều 29 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

"Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập."

Như vậy, dù người vợ không trực tiếp đi làm để mang về tiền mặt, nhưng việc chăm sóc con cái, quán xuyến nhà cửa để người chồng yên tâm công tác được pháp luật coi là một loại lao động có giá trị ngang bằng. Do đó, mọi tài sản hình thành từ thu nhập của người chồng trong thời kỳ hôn nhân đều được coi là tài sản chung của cả hai vợ chồng.

Sổ đỏ mua trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung

Căn cứ theo khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng. Ngoại trừ các trường hợp đặc biệt như được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc mua bằng tài sản riêng đã được chứng minh rõ ràng, thì mặc nhiên mảnh đất đó thuộc sở hữu của cả hai người.

Về nguyên tắc đăng ký quyền sở hữu, khoản 1 Điều 34 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nêu rõ: Đối với tài sản thuộc sở hữu chung mà pháp luật quy định phải đăng ký (như nhà đất) thì Giấy chứng nhận phải ghi tên cả hai vợ chồng, trừ khi có thỏa thuận khác.

Giải pháp khi chồng không cho vợ đứng tên Sổ đỏ

Nếu bạn đang rơi vào trường hợp người chồng đơn phương đứng tên trên Sổ đỏ đối với tài sản chung, pháp luật cung cấp các cơ chế bảo vệ sau:

• Trường hợp đang làm thủ tục: Người vợ cần yêu cầu cơ quan đăng ký đất đai ghi tên cả hai vợ chồng vào hồ sơ cấp Sổ đỏ dựa trên quy định của Luật đất đai 2013.
• Trường hợp Sổ đỏ đã cấp và chỉ có tên chồng: Người vợ có quyền yêu cầu cấp đổi Giấy chứng nhận để ghi tên của cả vợ và chồng. Thủ tục này được hướng dẫn chi tiết tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 126/2014/NĐ-CP.

Việc đứng tên chung trên Sổ đỏ không chỉ là sự công nhận về mặt pháp lý đối với công sức của người vợ mà còn giúp tránh được những rủi ro tranh chấp, định đoạt tài sản bất hợp pháp sau này. Các cặp vợ chồng nên cởi mở thảo luận và tuân thủ đúng quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để xây dựng nền tảng gia đình bền vững.