Trong bối cảnh Bộ Công an đang đẩy mạnh việc cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip trên phạm vi toàn quốc, rất nhiều người dân băn khoăn về việc liệu các giấy tờ liên quan như sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH) hay mã số thuế cá nhân có cần phải thay đổi hoặc cập nhật lại hay không. Việc hiểu rõ quy định tại Luật Căn cước công dân 2014 và các văn bản hướng dẫn là vô cùng cần thiết để tránh những rắc rối về thủ tục hành chính sau này.

1. Trường hợp đổi từ CMND 12 số hoặc CCCD mã vạch sang CCCD gắn chip

Theo quy định của Bộ Công an, số Chứng minh nhân dân (CMND) 12 số và số trên thẻ CCCD mã vạch chính là số định danh cá nhân. Mã số này là duy nhất và sẽ không thay đổi trong suốt cuộc đời của mỗi công dân, bất kể họ thực hiện việc cấp đổi hay cấp lại thẻ.

Do đó, khi người dân chuyển từ CMND 12 số hoặc CCCD mã vạch sang thẻ CCCD gắn chip điện tử, số thẻ vẫn được giữ nguyên. Vì thông tin định danh trên các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như BHXH và Thuế vốn đã được quản lý theo dãy 12 số này, nên người dân không cần phải thực hiện bất kỳ thủ tục đổi sổ BHXH hay khai báo lại thông tin thuế nào.

2. Trường hợp đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip

Khác với trường hợp trên, khi đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip, số thẻ định danh của công dân sẽ thay đổi hoàn toàn (từ 9 số sang 12 số). Điều này dẫn đến sự sai lệch thông tin giữa thẻ căn cước mới và thông tin đã đăng ký trước đó với các cơ quan chức năng.

Về sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH)

Theo quy định tại Điều 27 Quyết định 595/QĐ-BHXH, việc cấp lại sổ BHXH chỉ được thực hiện trong các trường hợp như mất, hỏng hoặc thay đổi các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch...

Đặc biệt, Công văn 3835/BHXH-CST của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã khẳng định rõ:

Nếu người tham gia BHXH, bảo hiểm thất nghiệp có thay đổi các nội dung như số CMND, ngày cấp, nơi cấp Giấy CMND, hộ khẩu thường trú thì không phải cấp lại sổ BHXH.

Như vậy, người lao động không phải đổi sổ BHXH khi chuyển từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip. Tuy nhiên, để đảm bảo tính thống nhất của dữ liệu và thuận tiện cho việc tra cứu, hưởng các chế độ sau này, người lao động nên làm thủ tục điều chỉnh thông tin trong cơ sở dữ liệu của cơ quan BHXH thông qua mẫu tờ khai TK1-TS.

Về nghĩa vụ khai báo với cơ quan Thuế

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật Quản lý thuế 2019, cá nhân đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế khi có thay đổi thông tin trên tờ khai đăng ký thuế (bao gồm cả số CMND/CCCD) phải thực hiện thủ tục thông báo thay đổi thông tin trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Người lao động có thể tự thực hiện hoặc ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập (công ty) thực hiện thay. Tuy nhiên, một tin vui cho người dân là theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, cá nhân không kinh doanh đã được cấp mã số thuế thu nhập cá nhân nếu chậm thay đổi thông tin về CMND khi được cấp thẻ CCCD thì không thuộc trường hợp bị xử phạt hành chính.

Lời khuyên cho người dân

Dù pháp luật không bắt buộc đổi sổ BHXH hay xử phạt việc chậm cập nhật mã số thuế đối với cá nhân không kinh doanh, nhưng việc chủ động cập nhật thông tin là vô cùng cần thiết. Điều này giúp hệ thống dữ liệu quốc gia được đồng bộ, giúp bạn dễ dàng thực hiện các giao dịch trực tuyến, tra cứu quá trình đóng BHXH trên ứng dụng VssID và đảm bảo các quyền lợi về an sinh xã hội được giải quyết nhanh chóng, chính xác nhất.

Nếu bạn đang làm việc tại các doanh nghiệp, cách đơn giản nhất là nộp bản sao CCCD gắn chip mới cho bộ phận nhân sự để họ hỗ trợ cập nhật đồng loạt cho cả cơ quan BHXH và cơ quan Thuế.