Trong những cuộc vui bên bàn nhậu, ranh giới giữa sự phấn khích và hành vi quá khích thường rất mong manh. Thực tế cho thấy, không ít vụ xô xát, đánh nhau gây thương tích nghiêm trọng bắt nguồn từ việc mất kiểm soát sau khi sử dụng rượu, bia. Nhiều người lầm tưởng rằng "say rượu" là một tình tiết để giảm nhẹ trách nhiệm, nhưng dưới góc độ pháp lý, đây lại là sai lầm tai hại dẫn đến những hậu quả khôn lường về cả tài chính lẫn tự do cá nhân.

Đánh người khi say rượu: Bồi thường bao nhiêu cho đủ?

Theo quy định tại Điều 584 và Điều 585 của Bộ luật Dân sự 2015, người có hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác phải bồi thường toàn bộ và kịp thời các thiệt hại thực tế phát sinh. Cụ thể, các khoản bồi thường được quy định tại Điều 590 bao gồm:

• Chi phí y tế: Bao gồm tiền thuốc men, viện phí, chi phí phục hồi chức năng và các thiết bị hỗ trợ cần thiết.
• Thu nhập bị mất: Khoản tiền mà nạn nhân đáng lẽ đã kiếm được nếu không bị thương tích, hoặc mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại nếu không xác định được thu nhập ổn định.
• Chi phí cho người chăm sóc: Nếu nạn nhân cần người chăm sóc thường xuyên, người gây thiệt hại phải trả chi phí hợp lý cho người này.
• Bồi thường tổn thất tinh thần: Đây là khoản tiền bù đắp cho những đau đớn, lo âu mà nạn nhân phải gánh chịu.

"Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định."

Với mức lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng, khoản bồi thường tinh thần tối đa có thể lên tới 117.000.000 đồng. Đây là một con số không hề nhỏ, chưa tính đến các chi phí điều trị thực tế có thể lên tới hàng trăm triệu đồng đối với các ca chấn thương nặng.

Say rượu có được miễn trách nhiệm hình sự?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng trạng thái say rượu làm mất khả năng nhận thức nên sẽ không bị phạt nặng. Tuy nhiên, Điều 13 của Bộ luật Hình sự 2015 đã khẳng định rõ ràng:

"Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự."

Như vậy, việc tự mình đưa bản thân vào trạng thái say xỉn không những không được miễn trừ mà còn có thể bị xem xét là tình tiết tăng nặng nếu hành vi có tính chất côn đồ hoặc gây hậu quả nghiêm trọng.

Mức phạt hành chính và khung hình phạt tù

Tùy vào mức độ thương tích (tỷ lệ % tổn thương cơ thể) và tính chất của hành vi, người vi phạm sẽ đối mặt với các hình thức xử lý sau:

1. Xử phạt hành chính

Căn cứ Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi đánh nhau gây mất trật tự công cộng có thể bị phạt tiền:

• Phạt từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng rượu, bia gây mất trật tự công cộng.
• Phạt từ 5.000.000 - 8.000.000 đồng đối với hành vi cố ý gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu tỷ lệ thương tích từ 11% trở lên (hoặc dưới 11% nhưng dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ...), người vi phạm sẽ bị truy tố về "Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Khung hình phạt thấp nhất là cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức án cao nhất có thể là tù chung thân.

Lời khuyên pháp lý: Để tránh những rắc rối pháp lý và gánh nặng tài chính không đáng có, mỗi cá nhân cần làm chủ hành vi của mình khi tham gia các buổi tiệc tùng. Một phút bốc đồng trên bàn nhậu có thể đánh đổi bằng cả tương lai và sự nghiệp phía trước.