Trong môi trường quân đội, kỷ luật được coi là sức mạnh của quân đội. Do đó, bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào của quân nhân cũng đều bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật Nhà nước và kỷ luật Quân đội. Một trong những thắc mắc phổ biến là liệu khi bị truy cứu trách nhiệm hình sự, quân nhân có đương nhiên bị tước bậc quân hàm hay không?

Căn cứ pháp lý điều chỉnh kỷ luật quân nhân

Tại thời điểm tháng 10 năm 2023, việc xử lý kỷ luật đối với quân nhân vi phạm pháp luật được thực hiện căn cứ theo quy định tại Thông tư 16/2020/TT-BQP của Bộ Quốc phòng. Theo đó, tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi và hình phạt mà Tòa án tuyên, quân nhân sẽ phải đối mặt với các hình thức kỷ luật tương ứng.

Quân nhân vi phạm pháp luật phải đối mặt với các hình thức kỷ luật nghiêm khắc (ảnh minh họa)

Các mức độ kỷ luật khi quân nhân bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Căn cứ theo quy định tại Điều 40 Thông tư 16/2020/TT-BQP, các hình thức kỷ luật được phân chia cụ thể như sau:

• Trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ: Quân nhân sẽ bị kỷ luật từ cảnh cáo đến hạ bậc lương, giáng cấp bậc quân hàm.
• Trường hợp bị phạt tù nhưng cho hưởng án treo: Hình thức kỷ luật sẽ từ hạ bậc lương, giáng cấp bậc quân hàm đến giáng chức, cách chức.
• Trường hợp bị phạt tù và phải chấp hành hình phạt tại trại giam: Đây là mức độ nghiêm trọng nhất, quân nhân sẽ bị kỷ luật tước danh hiệu quân nhân (đối với quân nhân) và buộc thôi việc (đối với công chức, công nhân và viên chức quốc phòng).

Hình phạt tù giam đồng nghĩa với việc bị tước danh hiệu quân nhân (ảnh minh họa)

Phân tích tình huống cụ thể: Tội giao cấu với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi

Trong trường hợp quân nhân phạm tội liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em, cụ thể là tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, khung hình phạt được quy định rất nghiêm khắc tại Điều 145 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):

"Điều 145. Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi

1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm..."

Như vậy, với khung hình phạt thấp nhất là từ 01 năm tù, nếu quân nhân bị Tòa án tuyên phạt tù giam (không được hưởng án treo), thì theo quy định tại Điều 40 Thông tư 16/2020/TT-BQP, quân nhân đó chắc chắn sẽ bị tước danh hiệu quân nhân và bị đuổi khỏi quân ngũ.

Lời khuyên pháp lý

Quân nhân là những người mang trên mình trọng trách bảo vệ Tổ quốc, do đó việc giữ gìn phẩm chất đạo đức và tuân thủ pháp luật là yêu cầu bắt buộc. Khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, quân nhân cần chủ động hợp tác với cơ quan điều tra và tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ các luật sư chuyên môn để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình tố tụng.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về việc xử lý kỷ luật quân nhân khi bị truy cứu trách nhiệm hình sự dựa trên quy định pháp luật hiện hành năm 2023. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp chi tiết.