Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ vào cuối năm 2021, việc tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý qua các nền tảng trực tuyến đã trở thành một xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, một vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều người dân và doanh nghiệp quan tâm là: Liệu những nội dung tư vấn này có đủ sức nặng để trở thành căn cứ tranh tụng hoặc chứng cứ tại Tòa án hay không?

Bản chất của nội dung tư vấn pháp luật trực tuyến

Nội dung tư vấn pháp luật, dù được thực hiện trực tiếp hay qua các phương tiện điện tử, về bản chất là sự giải đáp, hướng dẫn của chuyên gia dựa trên các quy định pháp luật hiện hành đối với một tình huống cụ thể. Tại thời điểm tháng 12 năm 2021, các hoạt động này được điều chỉnh bởi Luật Luật sư và các văn bản liên quan.

Cần lưu ý rằng, nội dung tư vấn chỉ phản ánh quan điểm pháp lý của người tư vấn tại thời điểm thực hiện. Pháp luật luôn có sự vận động và thay đổi, do đó một nội dung tư vấn có thể đúng ở thời điểm này nhưng lại không còn phù hợp ở thời điểm khác khi có văn bản mới thay thế.

Quy định về chứng cứ theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015

Để hiểu rõ tại sao nội dung tư vấn thường không được coi là chứng cứ trực tiếp, chúng ta cần đối chiếu với các quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Cụ thể:

Điều 93. Chứng cứ
Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp.

Theo quy định tại Điều 94 về nguồn chứng cứ, tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được phải đi kèm với các điều kiện xác thực nhất định. Nội dung tư vấn pháp luật thường được coi là tài liệu tham khảo để các bên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, thay vì là một tình tiết khách quan của vụ án.

Tại sao nội dung tư vấn không thể dùng làm căn cứ tranh tụng trực tiếp?

Việc đánh giá chứng cứ được thực hiện theo Điều 108 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, yêu cầu tính khách quan, liên quan và hợp pháp. Nội dung tư vấn pháp luật thường thiếu các yếu tố sau để trở thành chứng cứ:

• Tính khách quan: Tư vấn là quan điểm chủ quan của người thực hiện dựa trên thông tin một chiều từ khách hàng cung cấp.
• Tính xác thực: Trừ khi nội dung tư vấn được lập thành văn bản có chữ ký, đóng dấu hoặc được công chứng, chứng thực theo quy định, các đoạn chat hay email tư vấn rất khó để xác minh nguồn gốc và tính nguyên vẹn.
• Giá trị định hướng: Tòa án căn cứ vào văn bản quy phạm pháp luật để ra phán quyết, chứ không căn cứ vào lời giải thích luật của một bên thứ ba không có thẩm quyền phán quyết.

Tuy nhiên, nội dung tư vấn lại có giá trị cực kỳ quan trọng trong việc giúp đương sự định hướng chiến lược tranh tụng, thu thập các chứng cứ khác phù hợp với quy định tại Điều 95 để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Lời khuyên cho người sử dụng dịch vụ pháp lý

Dù không phải là chứng cứ tại Tòa, nhưng để đảm bảo quyền lợi tốt nhất, khách hàng nên:

1. Cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ cho người tư vấn.
2. Yêu cầu người tư vấn trích dẫn rõ ràng các điều khoản pháp luật áp dụng.
3. Sử dụng nội dung tư vấn như một kim chỉ nam để chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng cứ thực tế (hợp đồng, hóa đơn, biên bản...) trước khi bước vào quá trình tố tụng.

Tóm lại, nội dung tư vấn pháp luật trực tuyến là công cụ hỗ trợ đắc lực nhưng không thể thay thế cho các chứng cứ vật chất và pháp lý theo quy định của tố tụng. Việc hiểu đúng giá trị của nó sẽ giúp bạn chủ động hơn trong mọi tình huống pháp lý.