Trong thực tế đời sống tại các khu dân cư, đặc biệt là những khu vực ngõ nhỏ, tình trạng mâu thuẫn giữa các hộ gia đình liền kề dẫn đến việc một bên xây tường rào chắn cửa nhà bên kia không phải là hiếm gặp. Câu hỏi đặt ra là: Liệu việc xây dựng trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình nhưng lại gây cản trở lối đi của người khác có được pháp luật cho phép? Và trong trường hợp này, người bị hại có quyền khởi kiện hay không?

Quyền xây dựng tường ngăn và những giới hạn pháp lý

Theo quy định tại Điều 176 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu bất động sản có quyền xây dựng tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình. Tuy nhiên, quyền này không phải là tuyệt đối mà phải tuân thủ các nguyên tắc về ranh giới giữa các bất động sản.

"1. Chủ sở hữu bất động sản chỉ được dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình."

Mặc dù được phép xây dựng trên đất của mình, nhưng nếu việc xây dựng này xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu bất động sản liền kề, đặc biệt là quyền về lối đi, thì hành vi đó có thể bị coi là vi phạm. Cụ thể, nếu mốc giới ngăn cách được xây dựng trên ranh giới chung mà không có sự đồng ý của hàng xóm hoặc có lý do chính đáng để phản đối, chủ sở hữu có thể bị buộc phải dỡ bỏ công trình đó.

Bức tường rào được xây dựng chắn ngay trước cửa nhà gây khó khăn cho việc đi lại (ảnh minh họa)

Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề: Khi nào bạn được bảo vệ?

Điểm mấu chốt để giải quyết tranh chấp này nằm ở việc xác định lối đi bị chắn có phải là lối đi duy nhất hay không. Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rất rõ về quyền đối với lối đi qua:

"1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ."

Như vậy, nếu ngôi nhà của bạn rơi vào tình trạng "bị vây bọc" và bức tường rào của hàng xóm đã triệt tiêu lối đi duy nhất ra đường công cộng, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu họ phải mở lối đi. Lối đi này phải được thiết kế sao cho thuận tiện nhất và ít gây phiền hà nhất cho bất động sản vây bọc. Ngược lại, người được hưởng quyền lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản vây bọc một khoản tiền tương xứng, trừ khi có thỏa thuận khác.

Người dân cần tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc nhờ luật sư tư vấn khi xảy ra tranh chấp lối đi (ảnh minh họa)

Quy trình giải quyết khi bị hàng xóm xây tường chắn cửa

Khi gặp phải tình huống này, người dân không nên tự ý phá dỡ công trình của hàng xóm vì có thể dẫn đến vi phạm pháp luật hình sự hoặc dân sự về hủy hoại tài sản. Thay vào đó, cần thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Thương lượng và hòa giải: Đây luôn là phương án được ưu tiên hàng đầu. Các bên nên ngồi lại để thỏa thuận về vị trí, kích thước lối đi và mức đền bù hợp lý.
• Bước 2: Hòa giải tại cơ sở: Nếu không thể tự thỏa thuận, bạn có thể gửi đơn yêu cầu hòa giải đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất. Đây là thủ tục bắt buộc đối với các tranh chấp đất đai trước khi đưa ra Tòa án.
• Bước 3: Khởi kiện ra Tòa án: Trong trường hợp hòa giải tại UBND xã không thành, chủ sở hữu bất động sản bị chặn lối đi có quyền nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có bất động sản để yêu cầu giải quyết tranh chấp theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Lời khuyên từ chuyên gia: Việc xây tường rào chắn cửa không chỉ là câu chuyện về gạch đá, mà còn là câu chuyện về nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc tôn trọng quyền lợi của người khác. Trước khi quyết định xây dựng bất kỳ công trình nào sát ranh giới, hãy đảm bảo rằng hành vi đó không vi phạm các quyền về lối đi, cấp thoát nước hay ánh sáng của hàng xóm để tránh những rắc rối pháp lý kéo dài.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về vấn đề hàng xóm xây tường rào chắn cửa. Nếu bạn đang gặp phải tình huống tương tự, hãy liên hệ với các cơ quan chức năng hoặc luật sư để được hỗ trợ kịp thời.