Việc tham gia sinh hoạt Đảng định kỳ không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ bắt buộc của mỗi Đảng viên nhằm duy trì tính chiến đấu và sự gắn kết với tổ chức. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít trường hợp Đảng viên vì bận rộn công việc cá nhân hoặc thay đổi nơi cư trú mà lơ là, thậm chí là "bỏ quên" việc sinh hoạt tại chi bộ. Vậy, hậu quả pháp lý và kỷ luật Đảng trong trường hợp này được quy định như thế nào?

Vừa qua, hệ thống nhận được câu hỏi từ bạn Trịnh Thu H. (Hà Nội) với nội dung như sau:

“Tôi được kết nạp Đảng và hiện đang sinh hoạt tại chi bộ ở quê. Tuy nhiên, sau đó tôi xin được việc ở Hà Nội và chuyển lên sinh sống, làm việc tại đây mà chưa chuyển sinh hoạt Đảng. Tôi muốn hỏi trong trường hợp tôi bận công việc mà hàng tháng không thu xếp về quê sinh hoạt được thì tôi sẽ bị kỷ luật Đảng như thế nào?”

Dựa trên các quy định của Đảng có hiệu lực tại thời điểm tháng 05/2019, chúng tôi xin tư vấn cụ thể như sau:

1. Quy định về việc tham gia sinh hoạt Đảng định kỳ

Theo quy định tại Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam 2011, Đảng viên có nhiệm vụ chấp hành nghiêm túc các kỳ sinh hoạt Đảng. Việc sinh hoạt chi bộ định kỳ hàng tháng là yêu cầu bắt buộc để Đảng viên tiếp nhận thông tin, đóng góp ý kiến và chịu sự giám sát của tổ chức.

Tại Quy định 29-QĐ/TW năm 2016 thi hành Điều lệ Đảng do Ban Chấp hành Trung ương ban hành, Đảng viên phải có mặt trong các buổi sinh hoạt chi bộ, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được chi bộ đồng ý.

2. Hậu quả khi bỏ sinh hoạt Đảng từ 03 tháng trở lên

Đây là nội dung quan trọng nhất mà Đảng viên cần lưu ý. Căn cứ theo quy định tại khoản 8 Điều 1 Quy định 29-QĐ/TW năm 2016, hình thức xử lý đối với Đảng viên bỏ sinh hoạt được quy định như sau:

• Xóa tên khỏi danh sách Đảng viên: Đảng viên bỏ sinh hoạt Đảng ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng; không đóng Đảng phí ba tháng trong năm không có lý do chính đáng; hoặc vi phạm kỷ luật Đảng đến mức phải xóa tên thì chi bộ xem xét, đề nghị cấp ủy có thẩm quyền quyết định xóa tên trong danh sách Đảng viên.
• Không được xét kết nạp lại: Theo điểm 3.5.2 khoản 3 Điều 1 Quy định 29-QĐ/TW năm 2016, những người trước đây ra khỏi Đảng vì lý do tự bỏ sinh hoạt Đảng sẽ không được xem xét kết nạp lại vào Đảng.

Như vậy, trường hợp của bạn H., nếu bạn không thu xếp về quê sinh hoạt Đảng trong 03 tháng liên tục (hoặc 03 tháng không liên tục trong một năm) mà không có báo cáo, xin phép và được chi bộ chấp thuận, bạn sẽ đứng trước nguy cơ bị xóa tên khỏi Đảng.

3. Giải pháp: Thủ tục chuyển sinh hoạt Đảng

Để tránh việc vi phạm kỷ luật do khoảng cách địa lý, Đảng viên khi thay đổi nơi làm việc hoặc nơi cư trú cần chủ động thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt Đảng. Theo Hướng dẫn 01-HD/TW năm 2016 về thi hành Điều lệ Đảng do Ban Chấp hành Trung ương ban hành, có hai hình thức chuyển sinh hoạt:

• Chuyển sinh hoạt Đảng chính thức: Áp dụng khi Đảng viên chuyển công tác sang đơn vị mới, nghỉ hưu hoặc thay đổi nơi cư trú lâu dài. Trong thời hạn 60 ngày làm việc kể từ khi có quyết định hoặc thay đổi nơi cư trú, Đảng viên phải làm thủ tục chuyển đi.
• Chuyển sinh hoạt Đảng tạm thời: Áp dụng khi Đảng viên thay đổi nơi cư trú, nơi công tác trong thời gian từ 03 tháng đến dưới 01 năm; hoặc được cử đi học tập trung trong nước từ 03 tháng đến 02 năm.

Trong trường hợp của bạn H., nếu bạn đã xác định làm việc lâu dài tại Hà Nội, bạn nên liên hệ với chi bộ tại quê nhà để làm thủ tục chuyển sinh hoạt Đảng chính thức về chi bộ tại nơi làm việc hoặc nơi cư trú mới ở Hà Nội để thuận tiện cho việc sinh hoạt và đóng Đảng phí.

4. Các trường hợp được miễn công tác và sinh hoạt Đảng

Pháp luật của Đảng cũng có những quy định mang tính nhân văn đối với các trường hợp đặc biệt. Theo Quy định 29-QĐ/TW năm 2016, Đảng viên có thể được miễn công tác và sinh hoạt Đảng nếu thuộc các đối tượng sau:

• Đảng viên tuổi cao, sức khỏe yếu không thể tham gia sinh hoạt Đảng được.
• Đảng viên tự làm đơn hoặc trực tiếp báo cáo với chi bộ xin giảm, miễn công tác và sinh hoạt Đảng.

Chi bộ sẽ xem xét, ra nghị quyết và báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp để quyết định cho Đảng viên được miễn sinh hoạt.

Lời khuyên cho Đảng viên

Việc xử lý kỷ luật Đảng viên vi phạm hiện nay còn được căn cứ vào Quy định 102-QĐ/TW năm 2017 về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. Mặc dù văn bản này không nêu chi tiết mức phạt cho việc bỏ sinh hoạt (vì đã có quy định xóa tên tại Quy định 29), nhưng việc không chấp hành sự phân công của tổ chức vẫn có thể bị xem xét kỷ luật theo các hình thức: Khiển trách, Cảnh cáo, Cách chức (nếu có chức vụ) hoặc Khai trừ.

Do đó, để bảo vệ quyền lợi và tư cách Đảng viên của mình, bạn H. cần sớm thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt Đảng theo đúng quy định, tránh để xảy ra tình trạng bỏ sinh hoạt kéo dài dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.