Dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 đang đến gần, nhu cầu về quê sum họp gia đình của người dân tăng cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp với sự xuất hiện của biến chủng mới, việc tuân thủ các quy định phòng dịch, đặc biệt là khai báo y tế, trở thành nghĩa vụ bắt buộc. Nhiều người đặt câu hỏi: Về quê ăn Tết không khai báo y tế có bị phạt không? Câu trả lời là CÓ, và mức phạt có thể khiến bạn phải "mất Tết" nếu lơ là.

1. Khai báo y tế - Thủ tục "bất di bất dịch" khi về quê ăn Tết 2022

Theo tinh thần của Nghị quyết 128/NQ-CP về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19, việc đi lại của người dân đã thuận tiện hơn. Tuy nhiên, để quản lý nguy cơ lây nhiễm, Bộ Y tế vẫn yêu cầu tất cả người dân khi di chuyển liên tỉnh, đặc biệt là từ các vùng có nguy cơ cao về địa phương, phải thực hiện khai báo y tế trung thực.

Việc khai báo không chỉ giúp chính quyền địa phương nắm bắt di biến động dân cư mà còn là cơ sở để áp dụng các biện pháp cách ly, theo dõi sức khỏe phù hợp, bảo vệ an toàn cho gia đình và cộng đồng trong kỳ nghỉ lễ dài ngày.

2. Những mức phạt "thẳng tay" cho hành vi trốn tránh khai báo

Pháp luật hiện hành quy định rất rõ các chế tài đối với hành vi vi phạm quy định về phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm. Tùy vào tính chất và hậu quả của hành vi, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

2.1. Phạt đến 3 triệu đồng cho lỗi "quên" khai báo thông thường

Tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 117/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2022), hành vi không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế, bao gồm cả việc khai báo y tế, sẽ bị xử lý như sau:

"Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế..."

2.2. Che giấu tình trạng bệnh: Mức phạt lên tới 20 triệu đồng

Đối với những trường hợp nghiêm trọng hơn như che giấu tình trạng bệnh của bản thân hoặc người khác khi đã có dấu hiệu nghi nhiễm Covid-19 (bệnh truyền nhiễm nhóm A), mức phạt sẽ tăng nặng theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định 117/2020/NĐ-CP:

"Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi: Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời hiện trạng bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A của bản thân hoặc của người khác mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A."

3. Ranh giới mong manh giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi không khai báo y tế, khai báo gian dối dẫn đến hậu quả làm lây lan dịch bệnh cho người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người" theo quy định tại Điều 240 Bộ luật Hình sự 2015.

Cụ thể, theo hướng dẫn tại Công văn 45/TANDTC-PC của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, hành vi không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho người khác được coi là hành vi khách quan của tội phạm này.

• Hình phạt chính: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
• Trường hợp tăng nặng: Nếu làm chết người hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng khác, mức phạt tù có thể lên đến 12 năm.

4. Hướng dẫn chi tiết cách khai báo y tế khi về quê ăn Tết Nhâm Dần

Để đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của mình, người dân nên thực hiện khai báo ngay khi về đến địa phương thông qua các hình thức sau:

4.1. Khai báo trực tiếp tại Trạm Y tế xã, phường

Đây là hình thức truyền thống và đảm bảo thông tin được tiếp nhận trực tiếp bởi cán bộ y tế cơ sở. Bạn cần chuẩn bị:

• Giấy tờ tùy thân (CCCD/CMND).
• Thông tin về lịch trình di chuyển trong 14 ngày qua.
• Thông tin về tình trạng sức khỏe hiện tại (có sốt, ho, khó thở không?).

4.2. Công nghệ hóa với ứng dụng PC-COVID

Trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng PC-COVID là công cụ đắc lực nhất. Các bước thực hiện cực kỳ đơn giản:

1. Tải và cài đặt: Tìm kiếm ứng dụng PC-COVID trên App Store hoặc Google Play.
2. Đăng ký/Đăng nhập: Sử dụng số điện thoại cá nhân để xác thực.
3. Khai báo y tế: Chọn mục "Khai báo y tế" và điền đầy đủ các trường thông tin theo yêu cầu.
4. Gửi tờ khai: Kiểm tra lại thông tin và nhấn gửi. Hệ thống sẽ lưu trữ và cung cấp mã QR để bạn sử dụng khi cần thiết.

Việc tuân thủ khai báo y tế không chỉ là chấp hành pháp luật để tránh bị xử phạt, mà còn là hành động văn minh, thể hiện trách nhiệm với cộng đồng để mọi nhà đều có một cái Tết Nhâm Dần an lành, trọn vẹn.