Việc lựa chọn trường tư thục cho con em luôn là một quyết định quan trọng đối với nhiều gia đình, không chỉ vì chất lượng giáo dục mà còn bởi yếu tố học phí. Trong bối cảnh các quy định pháp luật về giáo dục liên tục được cập nhật, việc nắm rõ các thay đổi về cơ chế thu và điều chỉnh học phí là điều cần thiết để phụ huynh có thể chủ động trong kế hoạch tài chính và bảo vệ quyền lợi của người học. Đặc biệt, từ ngày 08/8/2026, một quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi đáng kể trong cách các trường phổ thông tư thục điều chỉnh học phí.

Quy định mới về điều chỉnh học phí trường tư thục từ 08/8/2026

Theo tinh thần của Nghị định 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 03/9/2025, các trường phổ thông tư thục sẽ phải tuân thủ những nguyên tắc chặt chẽ hơn trong việc xác định và điều chỉnh học phí. Mặc dù Nghị định này không trực tiếp quy định về ngày 08/8/2026 như bài viết gốc đề cập, nhưng các quy định về cơ chế thu và quản lý học phí của trường tư thục đã được làm rõ, đặc biệt là tại Điều 7 Nghị định 238/2025/NĐ-CP. Theo đó, các cơ sở giáo dục dân lập, tư thục được quyền chủ động xây dựng mức thu học phí và giá các dịch vụ khác trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, nhưng phải đảm bảo bù đắp chi phí và có tích lũy theo quy định của Luật Giá 2023.

Điểm mấu chốt là các trường phải thực hiện công khai theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm giải trình với người học, xã hội về mức thu học phí, giá các dịch vụ do mình quyết định. Điều này bao gồm việc thuyết minh các yếu tố cấu thành giá, lộ trình, tỷ lệ tăng học phí các năm tiếp theo. Đặc biệt, tỷ lệ tăng học phí không được quá 10% đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và không quá 15% đối với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.

Như vậy, mặc dù không có quy định cụ thể về việc "chỉ được điều chỉnh học phí theo hợp đồng đã thỏa thuận" như một điều khoản riêng biệt, nhưng việc "chủ động xây dựng mức thu" và "công khai, giải trình" ngụ ý rằng mọi sự điều chỉnh phải dựa trên cơ sở minh bạch và có sự đồng thuận, thường được thể hiện qua hợp đồng dịch vụ giáo dục hoặc các thỏa thuận hợp pháp giữa nhà trường và phụ huynh. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi của người học và sự ổn định trong chính sách tài chính của nhà trường.

So sánh với quy định hiện hành (Thông tư 40/2021/TT-BGDĐT)

Trước đây, Thông tư 40/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cụ thể tại Điều 16 khoản 5, chỉ quy định chung rằng trường phổ thông tư thục thực hiện thu học phí và các khoản thu khác theo Luật Giáo dục và pháp luật có liên quan. Đồng thời, Thông tư này yêu cầu nhà trường xây dựng quy chế tài chính và thực hiện công khai tài chính theo quy định. Tuy nhiên, Thông tư 40/2021/TT-BGDĐT chưa có quy định cụ thể về việc điều chỉnh học phí trong năm học phải căn cứ vào hợp đồng dịch vụ giáo dục hoặc thỏa thuận với người học, cha mẹ học sinh.

Sự ra đời của Nghị định 238/2025/NĐ-CP đã bổ sung và làm rõ hơn các nguyên tắc này, đặc biệt là việc nhấn mạnh tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục tư thục. Điều này tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc hơn, yêu cầu các trường phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tài chính và truyền thông để đảm bảo tuân thủ quy định mới.

Tác động và lời khuyên cho phụ huynh

Quy định mới từ Nghị định 238/2025/NĐ-CP mang lại nhiều lợi ích cho phụ huynh và người học. Việc yêu cầu các trường công khai rõ ràng lộ trình tăng học phí và giới hạn mức tăng sẽ giúp phụ huynh có cái nhìn tổng quan hơn về chi phí học tập trong dài hạn, từ đó đưa ra những quyết định phù hợp với khả năng tài chính của gia đình. Đồng thời, việc nhấn mạnh vào hợp đồng dịch vụ giáo dục cũng tăng cường tính ràng buộc pháp lý, bảo vệ phụ huynh khỏi những điều chỉnh học phí đột ngột hoặc không minh bạch.

Để đảm bảo quyền lợi của mình, phụ huynh cần lưu ý những điểm sau:

• Đọc kỹ hợp đồng dịch vụ giáo dục: Trước khi ký kết, hãy đảm bảo rằng tất cả các điều khoản về học phí, lộ trình tăng học phí, các khoản thu dịch vụ khác đều được ghi rõ ràng và minh bạch.
• Yêu cầu công khai thông tin: Phụ huynh có quyền yêu cầu nhà trường công khai các thông tin liên quan đến học phí, chi phí đào tạo, và các yếu tố cấu thành giá theo quy định của pháp luật.
• Nắm rõ giới hạn tăng học phí: Hãy nhớ rằng mức tăng học phí đối với giáo dục phổ thông không được vượt quá 10% mỗi năm. Nếu có bất kỳ sự điều chỉnh nào vượt quá giới hạn này mà không có lý do chính đáng và thỏa thuận rõ ràng, phụ huynh có quyền khiếu nại.
• Chủ động trao đổi với nhà trường: Duy trì kênh liên lạc mở với nhà trường để kịp thời nắm bắt thông tin và giải quyết các thắc mắc liên quan đến tài chính.

Những thay đổi trong quy định về học phí trường tư thục từ ngày 08/8/2026 (theo tinh thần Nghị định 238/2025/NĐ-CP) là một bước tiến quan trọng nhằm tăng cường tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của người học. Phụ huynh cần chủ động tìm hiểu và áp dụng các quy định này để đảm bảo một môi trường giáo dục ổn định và công bằng cho con em mình.