Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số toàn diện, việc đảm bảo mọi người dân, dù ở bất cứ đâu, đều có quyền tiếp cận các dịch vụ viễn thông cơ bản là một nhiệm vụ chính trị - xã hội cấp bách. Đứng trước yêu cầu đó, Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam đã và đang khẳng định vai trò là công cụ tài chính đắc lực của Nhà nước. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Quỹ theo các quy định pháp luật mới nhất năm 2026.

1. Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam có chức năng gì?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Quyết định 06/2026/QĐ-TTg, Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam (sau đây gọi tắt là Quỹ) là một quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách. Quỹ hoạt động dưới sự quản lý trực tiếp của Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm thực thi các chính sách của Đảng và Nhà nước về hoạt động viễn thông công ích trên phạm vi toàn quốc.

Cụ thể, Điều 4 Quyết định 06/2026/QĐ-TTg đã xác lập hai nhóm chức năng cốt lõi của Quỹ như sau:

• Quản lý tài chính chuyên nghiệp: Quỹ chịu trách nhiệm quản lý các nguồn lực tài chính để hỗ trợ kinh phí một cách kịp thời, minh bạch và đúng mục đích. Điều này đảm bảo rằng các chương trình viễn thông công ích, đặc biệt là tại các khu vực khó khăn, biên giới và hải đảo, luôn có đủ nguồn lực để vận hành.
• Điều phối và phối hợp liên ngành: Quỹ không hoạt động độc lập mà có chức năng phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để quản lý, điều phối việc thực hiện các chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả cao nhất.

2. Nhiệm vụ và hoạt động trọng tâm của Quỹ trong giai đoạn mới

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra trong Luật Viễn thông 2023, Quỹ được giao phó những nhiệm vụ hết sức quan trọng. Theo Điều 5 Quyết định 06/2026/QĐ-TTg, các nhiệm vụ này bao gồm:

"1. Tổ chức thực hiện thu đóng góp tài chính của các doanh nghiệp viễn thông vào Quỹ theo quy định của Nhà nước.
2. Tiếp nhận các nguồn tài chính hợp pháp khác.
3. Quản lý, sử dụng nguồn kinh phí hỗ trợ thực hiện các hoạt động viễn thông công ích theo quy định tại khoản 3 Điều 30, khoản 2, khoản 3 Điều 31, khoản 1, khoản 2 Điều 32 Luật Viễn thông số 24/2023/QH15, Nghị định số 295/2025/NĐ-CP..."

Bên cạnh việc thu và quản lý kinh phí, Quỹ còn đóng vai trò là đơn vị kiểm tra, giám sát chặt chẽ tình hình sử dụng ngân sách hỗ trợ. Điều này giúp ngăn ngừa các sai phạm, lãng phí và đảm bảo mỗi đồng vốn bỏ ra đều mang lại giá trị thực cho cộng đồng. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Quỹ còn tập trung vào việc đầu tư cơ sở vật chất và quản lý viên chức theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập hiện đại.

3. Quyền hạn của Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam

Để có thể hoàn thành tốt các nhiệm vụ nặng nề trên, pháp luật đã trao cho Quỹ những quyền hạn cụ thể tại Điều 6 Quyết định 06/2026/QĐ-TTg. Các quyền hạn này tạo ra cơ chế thực thi mạnh mẽ, bao gồm:

• Quyền kiến nghị: Quỹ có quyền kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền ban hành, sửa đổi hoặc bổ sung các cơ chế chính sách liên quan đến viễn thông công ích. Đồng thời, Quỹ cũng có quyền đề xuất xử lý các doanh nghiệp viễn thông vi phạm nghĩa vụ đóng góp.
• Quyền yêu cầu cung cấp thông tin: Để phục vụ công tác kiểm tra, Quỹ có quyền yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp số liệu, tài liệu giải trình về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính cũng như tình hình sử dụng kinh phí hỗ trợ.
• Quyền đình chỉ và thu hồi kinh phí: Đây là quyền hạn mang tính chế tài quan trọng. Quỹ có quyền tạm dừng hoặc thu hồi kinh phí đã hỗ trợ nếu phát hiện các tổ chức, cá nhân sử dụng sai mục đích hoặc vi phạm các quy định pháp luật hiện hành.
• Quyền hợp tác quốc tế: Quỹ được phép phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để vận động và tiếp nhận các nguồn vốn tài trợ, góp phần đa dạng hóa nguồn lực cho viễn thông công ích.

Tóm lại, Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam không chỉ đơn thuần là một đơn vị quản lý tiền tệ, mà còn là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái viễn thông quốc gia. Việc hiểu rõ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Quỹ sẽ giúp các doanh nghiệp và người dân phối hợp hiệu quả hơn, hướng tới mục tiêu phổ cập dịch vụ số cho toàn dân.