Lá chắn thép bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng (ảnh minh họa)

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, không gian mạng đã trở thành 'lãnh thổ thứ năm' cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Để thiết lập hành lang pháp lý vững chắc, Quốc hội đã ban hành Luật An ninh mạng 2018, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ an toàn thông tin tại Việt Nam.

Luật An ninh mạng được ban hành khi nào và có hiệu lực từ bao giờ?

Ngày 12/6/2018, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV đã chính thức thông qua Luật An ninh mạng số 24/2018/QH14 với tỷ lệ tán thành rất cao. Đạo luật này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2019.

Cho đến thời điểm hiện tại năm 2026, Luật An ninh mạng 2018 vẫn là văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh các hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng.

Cấu trúc và nội dung cơ bản của Luật An ninh mạng

Luật được thiết kế khoa học với 7 chương và 43 điều, bao quát toàn bộ các khía cạnh từ phòng ngừa, xử lý hành vi xâm phạm đến trách nhiệm của các bên liên quan:

• Chương I: Những quy định chung về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng.
• Chương II: Bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.
• Chương III: Phòng ngừa, xử lý hành vi xâm phạm an ninh mạng.
• Chương IV: Hoạt động bảo vệ an ninh mạng thực tiễn.
• Chương V: Bảo đảm các điều kiện cho hoạt động bảo vệ an ninh mạng.
• Chương VI: Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
• Chương VII: Điều khoản thi hành.

6 nhóm hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối trên không gian mạng

Để đảm bảo môi trường mạng lành mạnh, Điều 8 Luật An ninh mạng 2018 đã quy định chi tiết các hành vi bị cấm. Người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm pháp luật:

1. Sử dụng không gian mạng để tuyên truyền chống Nhà nước, kích động bạo loạn, phá rối an ninh, gây rối trật tự công cộng; làm nhục, vu khống người khác hoặc xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
2. Thực hiện tấn công mạng, khủng bố mạng, gián điệp mạng hoặc tội phạm mạng; gây sự cố, chiếm quyền điều khiển hệ thống thông tin quan trọng.
3. Sản xuất, phát tán các phần mềm độc hại, công cụ gây cản trở hoạt động của mạng viễn thông, mạng máy tính.
4. Chống lại hoặc cản trở hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng.
5. Lợi dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
6. Các hành vi khác vi phạm quy định của Luật này.

Lực lượng chức năng tăng cường giám sát và xử lý các vi phạm trên không gian mạng (ảnh minh họa)

Quy định về lưu trữ dữ liệu và bảo vệ thông tin cá nhân

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng tại Việt Nam phải lưu trữ dữ liệu quan trọng (thông tin cá nhân, dữ liệu về mối quan hệ của người sử dụng...) tại Việt Nam. Điều này nhằm đảm bảo chủ quyền dữ liệu và hỗ trợ công tác điều tra khi có vi phạm xảy ra theo quy định tại Điều 18 Luật An ninh mạng 2018.

Lời khuyên pháp lý

Việc hiểu rõ các quy định của Luật An ninh mạng 2018 không chỉ giúp chúng ta tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, văn minh. Hãy luôn kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ và tuyệt đối không tham gia vào các hoạt động gây hại đến an ninh quốc gia và trật tự xã hội.