Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, việc hiểu rõ cách thức định giá cổ phiếu không chỉ là kiến thức cần thiết cho các nhà đầu tư mà còn là yêu cầu bắt buộc đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về vấn đề này?

Nguyên tắc định giá cổ phiếu theo quy định mới nhất

Việc định giá cổ phiếu tại Việt Nam hiện nay được thực hiện nghiêm ngặt theo các nguyên tắc quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 91/2020/TT-BTC. Tùy vào loại hình niêm yết và tình trạng giao dịch, phương pháp định giá sẽ có sự khác biệt đáng kể.

1. Đối với cổ phiếu niêm yết và đăng ký giao dịch (HOSE, HNX, UpCom)

Thông thường, giá cổ phiếu được xác định dựa trên giá đóng cửa của ngày giao dịch gần nhất tính đến ngày tính toán. Tuy nhiên, một kịch bản thường gặp là cổ phiếu không có giao dịch trong thời gian dài. Nếu cổ phiếu không có giao dịch nhiều hơn 02 tuần, giá trị sẽ được chọn là con số lớn nhất (Max) trong ba giá trị: Giá trị sổ sách, Giá mua, hoặc Giá xác định theo phương pháp nội bộ của tổ chức kinh doanh chứng khoán.

2. Cổ phiếu chưa niêm yết hoặc bị đình chỉ giao dịch

Đối với các loại cổ phiếu đã đăng ký, lưu ký nhưng chưa niêm yết, pháp luật yêu cầu lấy giá trị trung bình dựa trên báo giá của tối thiểu 03 công ty chứng khoán độc lập. Trong trường hợp không đủ báo giá, hệ thống định giá sẽ ưu tiên giá trị lớn nhất giữa giá sổ sách, giá mua và giá nội bộ.

Đặc biệt, với cổ phiếu của các tổ chức đang trong tình trạng giải thể hoặc phá sản, giá trị được xác định chỉ bằng 80% giá trị thanh lý công bố tại ngày lập bảng cân đối kế toán gần nhất.

Quy định về mệnh giá cổ phiếu tại Việt Nam

Bên cạnh giá thị trường, mệnh giá là một thông số pháp lý quan trọng được ấn định ngay từ khi phát hành. Theo quy định tại Điều 13 Luật Chứng khoán 2019, mệnh giá chứng khoán chào bán trên lãnh thổ Việt Nam bắt buộc phải ghi bằng Đồng Việt Nam.

Cụ thể, khoản 2 Điều 13 Luật Chứng khoán 2019 nêu rõ:

"2. Mệnh giá cổ phiếu, chứng chỉ quỹ chào bán ra công chúng là 10 nghìn đồng. Mệnh giá của trái phiếu chào bán ra công chúng là 100 nghìn đồng và bội số của 100 nghìn đồng."

Như vậy, con số 10.000 đồng là mệnh giá chuẩn cho mọi cổ phiếu chào bán ra công chúng tại thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế linh hoạt tại khoản 3 Điều 13 Luật Chứng khoán 2019, cho phép tổ chức phát hành chào bán với giá thấp hơn mệnh giá nếu giá giao dịch thực tế trên hệ thống thấp hơn mức này.

Lời khuyên cho nhà đầu tư

Việc nắm vững các quy định về định giá giúp nhà đầu tư đánh giá đúng giá trị thực của tài sản, đặc biệt là trong các nghiệp vụ cầm cố, xác định chỉ tiêu an toàn tài chính của các công ty chứng khoán. Khi có bất kỳ thắc mắc nào về quy định pháp luật chứng khoán, bạn nên tham chiếu trực tiếp các văn bản như Luật Chứng khoán 2019 để đảm bảo quyền lợi tối pháp lý tối ưu.