Cơ cấu tổ chức mới của Tòa án nhân dân tối cao

Theo quy định tại Điều 47 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 (được sửa đổi bởi Luật 2025), bộ máy của cơ quan xét xử cao nhất nước ta sẽ bao gồm các thành phần chủ chốt để đảm bảo thực thi công lý một cách minh bạch và hiệu quả.

Cụ thể, từ ngày 01/7/2025, cơ cấu tổ chức bao gồm:

• Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao: Cơ quan có thẩm quyền cao nhất về xét xử và hướng dẫn áp dụng pháp luật.
• Các Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao: Thực hiện nhiệm vụ xét xử phúc thẩm theo quy định.
• Cục, vụ và tương đương: Các đơn vị giúp việc chuyên môn và quản trị.
• Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng và cơ quan báo chí: Đảm bảo công tác nhân sự và thông tin pháp luật.

Thay đổi về quy mô Hội đồng Thẩm phán

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi 2025 là việc điều chỉnh số lượng thành viên Hội đồng Thẩm phán. Theo khoản 1 Điều 48, số lượng thành viên sẽ không ít hơn 23 người và không quá 27 người.

Thành phần Hội đồng bao gồm Chánh án, các Phó Chánh án là Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và các Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao khác. Việc duy trì số lượng thành viên đủ lớn giúp đảm bảo tính khách quan và trí tuệ tập thể trong các quyết định quan trọng nhất của hệ thống tòa án.

Nhiệm vụ mới của Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao

Luật sửa đổi 2025 đã bổ sung Điều 49a quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa Phúc thẩm. Đây là bước đi nhằm phân định rõ ràng hơn các cấp xét xử.

Nguyên văn quy định về nhiệm vụ của Tòa Phúc thẩm tại Điều 49a:

"Phúc thẩm vụ án hình sự mà bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp tỉnh chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của luật; Kiến nghị Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét, kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh đã có hiệu lực pháp luật theo quy định của luật."

Bên cạnh đó, Tòa Phúc thẩm còn có trách nhiệm thực hiện việc tổng kết thực tiễn xét xử và đề xuất án lệ. Điều này đóng vai trò then chốt trong việc lấp đầy các khoảng trống pháp lý và đảm bảo pháp luật được áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.