Luật Đầu tư 2014 và 8 điểm 'vàng' nhà đầu tư cần nắm vững để bứt phá trong năm 2018
Kể từ khi chính thức có hiệu lực vào ngày 01/07/2015, Luật Đầu tư 2014 đã thay thế hoàn toàn Luật Đầu tư 2005, đánh dấu một bước tiến dài trong tư duy quản lý nhà nước: từ "chọn cho" sang "chọn bỏ". Điều này không chỉ mở rộng cánh cửa tự do kinh doanh mà còn tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, hấp dẫn hơn cho các dòng vốn trong và ngoài nước. Tính đến thời điểm tháng 09/2018, những quy định này đã đi vào thực tiễn và bộc lộ rõ nét những ưu thế vượt trội. Dưới đây là tổng hợp 8 điểm nhấn quan trọng nhất mà mọi nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý.
1. Minh bạch hóa 07 hoạt động đầu tư kinh doanh bị cấm
Thay vì những quy định có phần định tính và chung chung như trước đây, Điều 6 Luật Đầu tư 2014 (được sửa đổi bởi Luật số 03/2016/QH14) đã liệt kê cụ thể danh mục các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Việc định danh rõ ràng giúp nhà đầu tư tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có ngay từ giai đoạn lên ý tưởng dự án.
Cụ thể, các hoạt động bị cấm bao gồm: Kinh doanh ma túy; hóa chất, khoáng vật độc hại; mẫu vật thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; kinh doanh mại dâm; mua bán người, mô, bộ phận cơ thể người; sinh sản vô tính trên người và kinh doanh pháo nổ.
2. Kiểm soát chặt chẽ 243 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Một trong những cải cách mạnh mẽ nhất là việc cắt giảm và hệ thống lại danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Theo quy định tại Điều 7 Luật Đầu tư 2014, hiện chỉ còn 243 ngành nghề yêu cầu nhà đầu tư phải đáp ứng các tiêu chuẩn về quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng.
Các hình thức áp dụng điều kiện kinh doanh cũng được đa dạng hóa, không chỉ bó hẹp trong "giấy phép con" mà còn bao gồm: Chứng chỉ hành nghề, Giấy chứng nhận đủ điều kiện, văn bản xác nhận hoặc chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư phải nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định chuyên ngành trước khi thực hiện thủ tục đăng ký.
3. Chính sách ưu đãi thuế đặc biệt cho hàng hóa nhập khẩu
Để khuyến khích đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất, Điều 15 Luật Đầu tư 2014 đã quy định rõ các hình thức ưu đãi đầu tư. Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là việc miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện phục vụ dự án.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư còn có cơ hội hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thông thường, hoặc được miễn, giảm thuế trong một thời hạn nhất định, cùng với các chính sách miễn giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất vô cùng hấp dẫn.
4. Cửa hẹp nhưng sáng cho dự án quy mô lớn từ 6.000 tỷ đồng
Theo hướng dẫn tại Nghị định 118/2015/NĐ-CP, các dự án có quy mô vốn từ 6.000 tỷ đồng trở lên sẽ được hưởng những ưu đãi đầu tư đặc biệt nếu đảm bảo giải ngân tối thiểu số vốn này trong vòng 03 năm. Đây là đòn bẩy quan trọng thu hút các tập đoàn đa quốc gia và các nhà đầu tư chiến lược rót vốn vào Việt Nam, góp phần thay đổi diện mạo kinh tế vùng.
5. Đột phá với hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP)
Năm 2018 chứng kiến sự hoàn thiện pháp lý cho hình thức đầu tư PPP với sự ra đời của Nghị định 63/2018/NĐ-CP. Luật Đầu tư 2014 đã chính thức bổ sung PPP vào danh mục các hình thức đầu tư, thay thế cho các hình thức cũ như đầu tư phát triển kinh doanh hay sáp nhập doanh nghiệp.
Hình thức này mở ra cơ hội cho tư nhân tham gia vào các lĩnh vực vốn trước đây là độc quyền của nhà nước như: Giao thông vận tải, hạ tầng khu đô thị, y tế, giáo dục... Nhà đầu tư sẽ ký kết hợp đồng trực tiếp với cơ quan nhà nước để xây dựng, quản lý và vận hành công trình, tạo ra nguồn thu ổn định và dài hạn.
6. Rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận đầu tư xuống còn 15 ngày
Cải cách thủ tục hành chính là điểm cộng lớn nhất của Luật Đầu tư 2014. Tại khoản 2 Điều 37 Luật Đầu tư 2014, thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ còn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ (đối với các dự án không thuộc diện quyết định chủ trương đầu tư).
Thậm chí, đối với các dự án đã có văn bản quyết định chủ trương đầu tư, thời gian này chỉ còn vỏn vẹn 05 ngày làm việc. Sự thay đổi này giúp nhà đầu tư tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí cơ hội, nhanh chóng đưa dự án vào vận hành thực tế.
7. Bỏ rào cản Giấy chứng nhận đầu tư cho nhà đầu tư trong nước
Một bước ngoặt lớn trong việc bình đẳng hóa môi trường kinh doanh là việc bãi bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư trong nước. Giờ đây, các doanh nghiệp nội địa chỉ cần hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, trừ một số trường hợp đặc thù. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển mạnh mẽ.
8. Quy định về ký quỹ và thời hạn hoạt động dự án lên đến 70 năm
Để đảm bảo tính khả thi của dự án, Điều 42 Luật Đầu tư 2014 quy định mức ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án tối đa là 3% vốn đầu tư. Mức ký quỹ này được tính lũy tiến từng phần, giúp giảm áp lực tài chính cho các dự án có quy mô vốn cực lớn.
Về thời hạn hoạt động, Điều 43 Luật Đầu tư 2014 cho phép dự án trong khu kinh tế có thời hạn hoạt động lên đến 70 năm, và ngoài khu kinh tế là 50 năm. Đây là khoảng thời gian đủ dài để nhà đầu tư yên tâm triển khai các chiến lược kinh doanh dài hạn và thu hồi vốn bền vững.
Lời khuyên cho nhà đầu tư: Trong bối cảnh kinh tế năm 2018 đang có nhiều chuyển biến tích cực, việc nắm vững các quy định của Luật Đầu tư 2014 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 118/2015/NĐ-CP là chìa khóa để tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế rủi ro. Hãy luôn cập nhật các danh mục ngành nghề có điều kiện để đảm bảo dự án của bạn luôn tuân thủ đúng pháp luật.
hethongphapluat.com – trợ thủ đắc lực cho học tập và hành nghề.
• Kho dữ liệu khổng lồ
• Phân tích chuyên sâu
• Hỗ trợ tra cứu nhanh
Luật Đầu tư 2014 có hiệu lực từ ngày 01/07/2015 đã tạo ra một làn sóng cải cách mạnh mẽ trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Với những thay đổi mang tính đột phá về thủ tục hành chính, ưu đãi đầu tư và mở rộng quyền tự do kinh doanh, đây là 'kim chỉ nam' không thể thiếu cho mọi nhà đầu tư trong năm 2018.
