Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm luôn là nỗi lo thường trực của mỗi gia đình Việt. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, không ít cá nhân và tổ chức vẫn bất chấp sức khỏe cộng đồng để kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, chứa hóa chất độc hại. Pháp luật Việt Nam đã quy định những chế tài cực kỳ nghiêm khắc đối với hành vi này, đặc biệt là các khung hình phạt tù có thời hạn rất dài.

Thế nào là tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm?

Theo quy định pháp luật, vi phạm an toàn thực phẩm là hành vi chế biến, cung cấp hoặc bán thực phẩm mà người thực hiện biết rõ là không đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh, gây nguy hiểm cho tính mạng hoặc sức khỏe người tiêu dùng. Tội danh này được quy định cụ thể tại Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Các hành vi cấu thành tội phạm bao gồm việc sử dụng hóa chất, kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng; sử dụng động vật chết do bệnh dịch để chế biến thực phẩm; hoặc nhập khẩu thực phẩm chứa chất cấm trị giá từ 10 triệu đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Các khung hình phạt tù: Từ phạt tiền đến 20 năm tù giam

Tùy vào mức độ nghiêm trọng và hậu quả gây ra, người phạm tội có thể đối mặt với các khung hình phạt sau:

1. Khung hình phạt cơ bản (Phạt tù từ 01 đến 05 năm)

Áp dụng cho các hành vi vi phạm lần đầu với quy mô nhỏ (sản phẩm trị giá từ 10 triệu đến dưới 100 triệu đồng) hoặc gây ngộ độc cho từ 05 đến 20 người.

2. Khung hình phạt tăng nặng (Phạt tù từ 03 đến 07 năm)

Nếu phạm tội có tổ chức, làm chết 01 người, hoặc gây ngộ độc cho từ 21 đến 100 người, mức án sẽ tăng lên đáng kể.

3. Khung hình phạt nghiêm trọng (Phạt tù từ 07 đến 15 năm)

Áp dụng khi làm chết 02 người hoặc gây ngộ độc cho từ 101 đến 200 người, hoặc thu lợi bất chính lớn từ việc bán thực phẩm bẩn.

4. Khung hình phạt cao nhất (Phạt tù từ 12 đến 20 năm)

Đây là mức án nghiêm khắc nhất dành cho những đối tượng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như:

• Làm chết 03 người trở lên;
• Gây ngộ độc cho 201 người trở lên;
• Sử dụng chất cấm trong thực phẩm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên.

Trích dẫn Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015: Người nào thực hiện hành vi sử dụng chất, hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia thực phẩm hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm mà biết là cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm... thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Lời khuyên pháp lý cho người tiêu dùng và hộ kinh doanh

Đối với các hộ kinh doanh, việc nắm vững danh mục chất phụ gia được phép sử dụng và nguồn gốc nguyên liệu là yếu tố sống còn để tránh rơi vào vòng lao lý. Đối với người tiêu dùng, khi phát hiện các cơ sở kinh doanh thực phẩm bẩn, cần chủ động báo cáo cơ quan chức năng để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn là công cụ sắc bén để loại bỏ những mầm mống gây hại cho giống nòi từ chính mâm cơm hàng ngày.