Trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ, chiêu trò tuyển cộng tác viên (CTV) chốt đơn ảo để nhận hoa hồng đang trở thành một "vấn nạn" nhức nhối. Đánh vào tâm lý muốn tìm kiếm công việc nhẹ nhàng, thu nhập cao, các đối tượng lừa đảo đã khiến không ít người rơi vào cảnh trắng tay, nợ nần chồng chất.

Cạm bẫy "việc nhẹ lương cao" từ những đơn hàng ảo

Thời gian qua, các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada hay Tiki liên tục bị các đối tượng xấu mạo danh để đăng tin tuyển dụng CTV. Kịch bản chung thường bắt đầu bằng những lời mời chào hấp dẫn trên mạng xã hội: "Làm việc tại nhà, chỉ cần điện thoại, thu nhập 300.000 - 500.000 đồng/ngày". Thực chất, đây là khởi đầu của một quy trình lừa đảo được tổ chức bài bản.

Nhận diện kịch bản lừa đảo CTV chốt đơn tinh vi

Quy trình lừa đảo thường diễn ra qua 4 bước chính:

• Tiếp cận và tạo niềm tin: Đối tượng mạo danh nhân viên sàn TMĐT, hướng dẫn nạn nhân đăng ký tài khoản trên các ứng dụng hoặc trang web giả mạo.
• Thả mồi: Ban đầu, nạn nhân được yêu cầu chốt các đơn hàng giá trị nhỏ (vài trăm nghìn đồng). Sau khi hoàn thành, tiền gốc và hoa hồng (10-20%) được chuyển trả ngay lập tức vào tài khoản nạn nhân.
• Nâng giá trị đơn hàng: Khi nạn nhân đã tin tưởng, chúng yêu cầu chốt các đơn hàng giá trị lớn hơn (vài triệu đến hàng chục triệu đồng).
• Chiếm đoạt: Lúc này, các đối tượng đưa ra nhiều lý do như "lỗi hệ thống", "sai cú pháp", "chưa đủ định mức" để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền. Khi nạn nhân không còn khả năng tài chính, chúng sẽ chặn liên lạc và biến mất.

Chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Hành vi lừa đảo chốt đơn ảo không chỉ vi phạm đạo đức mà còn bị pháp luật xử lý nghiêm minh. Tùy vào tính chất và mức độ, đối tượng vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về xử phạt hành chính, theo quy định tại Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Nếu hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, đối tượng sẽ bị truy cứu theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản:

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm..."

Mức hình phạt cao nhất cho tội danh này có thể lên đến tù chung thân nếu chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên.

Nạn nhân cần làm gì để đòi lại tiền khi bị lừa đảo?

Khi nhận thấy mình đã sập bẫy, việc đầu tiên nạn nhân cần làm là giữ bình tĩnh, ngừng ngay việc chuyển thêm tiền và thực hiện các bước sau:

1. Thu thập chứng cứ: Lưu lại toàn bộ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, thông tin tài khoản ngân hàng của đối tượng và các biên lai giao dịch chuyển tiền.
2. Tố giác tội phạm: Theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, nạn nhân cần gửi đơn tố giác đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Công an xã, phường nơi gần nhất.
3. Liên hệ ngân hàng: Thông báo cho ngân hàng về giao dịch lừa đảo để tìm phương án hỗ trợ phong tỏa tài khoản (nếu kịp thời).

Pháp luật Việt Nam luôn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Tuy nhiên, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không tin vào những lời mời chào "việc nhẹ lương cao" thiếu cơ sở để tránh những thiệt hại đáng tiếc về tài sản.