Tết Nguyên đán là dịp để mọi người trao nhau những phong bao lì xì may mắn cùng những lời chúc tốt đẹp. Để tạo sự khác biệt, những năm gần đây, thị trường xuất hiện nhiều loại bao lì xì "độc lạ" in hình Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ) hoặc in hình các mệnh giá tiền Việt Nam. Tuy nhiên, đằng sau sự vui vẻ, hài hước này lại tiềm ẩn những rủi ro pháp lý cực kỳ nghiêm trọng mà người dân cần hết sức lưu ý.

Trào lưu lì xì "Sổ đỏ" và nguy cơ xúc phạm Quốc huy

Đặc điểm nổi bật của các bao lì xì hình sổ đỏ là việc in ấn nguyên mẫu trang bìa của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có hình ảnh Quốc huy Việt Nam. Theo quy định tại Điều lệ 973-TTg năm 1956, Quốc huy là biểu tượng thiêng liêng của Nhà nước, chỉ được sử dụng tại các cơ quan nhà nước, trên các văn bản, giấy tờ quan trọng như Hộ chiếu, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Huân chương...

Việc tự ý in ấn Quốc huy lên các vật phẩm mang tính chất giải trí, thương mại như bao lì xì là hành vi không đúng quy định. Nghiêm trọng hơn, nếu việc sử dụng này được coi là có ý thức xúc phạm biểu tượng quốc gia, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015:

Người nào cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Mặc dù trên thực tế, đa số người dùng chỉ mang tính chất vui vẻ, nhưng ranh giới giữa "vui" và "xúc phạm" đôi khi rất mong manh, đặc biệt là khi hình ảnh Quốc huy bị biến tấu hoặc sử dụng trong những hoàn cảnh không phù hợp.

Quảng cáo lì xì "Sổ đỏ" trên mạng xã hội: Phạt nặng đến 100 triệu đồng

Không chỉ người sử dụng, những cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi quảng cáo các loại bao lì xì này trên mạng xã hội cũng đối mặt với mức phạt hành chính rất cao. Cụ thể, theo quy định tại khoản 6 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo gây ảnh hưởng xấu đến sự tôn nghiêm đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ sẽ bị phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Lì xì in hình tiền Việt Nam: Hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng

Bên cạnh lì xì hình sổ đỏ, loại lì xì in hình các mệnh giá tiền polymer (như tờ 500.000 đồng, 200.000 đồng) cũng cực kỳ phổ biến. Tuy nhiên, đây là hành vi vi phạm quy định về bảo vệ tiền Việt Nam. Pháp luật nghiêm cấm việc sao chụp, in ấn, sử dụng bố cục, một phần hoặc toàn bộ hình ảnh, chi tiết, hoa văn của tiền Việt Nam không đúng quy định.

Căn cứ theo khoản 4 Điều 31 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, mức xử phạt cho hành vi này như sau:

• Đối với cá nhân: Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Đối với tổ chức: Mức phạt gấp đôi, từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm và buộc tiêu hủy toàn bộ số bao lì xì in hình tiền trái phép.

Lời khuyên pháp lý để đón Tết an toàn

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có trong dịp đầu năm mới, người dân nên:

• Lựa chọn các loại bao lì xì có hoa văn truyền thống, hình ảnh linh vật của năm hoặc các câu chúc ý nghĩa không vi phạm các biểu tượng quốc gia.
• Tuyệt đối không mua bán, sử dụng hoặc tiếp tay cho việc quảng cáo các loại bao lì xì in hình Quốc huy (sổ đỏ, sổ hồng) hoặc in hình tiền Việt Nam.
• Nâng cao ý thức tôn trọng biểu tượng quốc gia và bảo vệ giá trị của đồng tiền Việt Nam.

Việc đón Tết vui vẻ là nhu cầu chính đáng, nhưng hãy là người tiêu dùng thông thái để niềm vui xuân được trọn vẹn và đúng pháp luật.