Ngày 10/3/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với ngành thủy sản Việt Nam khi 02 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân cấp và đóng tàu cá chính thức đi vào đời sống pháp lý. Việc áp dụng các tiêu chuẩn mới này không chỉ nhằm hiện đại hóa đội tàu khai thác mà còn là bước đi chiến lược để đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn hàng hải và bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững.

Hiện đại hóa đội tàu cá là mục tiêu trọng tâm của các quy chuẩn mới (ảnh minh họa)

Bước ngoặt từ Thông tư 57/2025/TT-BNNMT

Căn cứ theo quy định tại Điều 1 Thông tư 57/2025/TT-BNNMT, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành và chính thức áp dụng 02 bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) thay thế cho các quy định cũ. Cụ thể:

• QCVN 91:2025/BNNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân cấp và đóng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên. Đây là nhóm tàu xa bờ, đòi hỏi các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe về vỏ tàu, máy tàu và trang thiết bị an toàn.
• QCVN 92:2025/BNNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân cấp và đóng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 12 mét đến dưới 24 mét. Nhóm tàu này chiếm số lượng lớn trong đội tàu hiện nay, việc chuẩn hóa giúp nâng cao năng lực khai thác và đảm bảo an toàn cho ngư dân.

"Việc ban hành các quy chuẩn này nhằm thống nhất hoạt động giám sát kỹ thuật, kiểm tra phân cấp tàu cá trên phạm vi cả nước, đảm bảo phương tiện đủ điều kiện hoạt động trong các vùng biển xa, ứng phó tốt với biến đổi khí hậu."

Hoạt động giám sát kỹ thuật đóng tàu cá được siết chặt theo quy chuẩn mới (ảnh minh họa)

Nguyên tắc hoạt động thủy sản: Nền tảng cho sự phát triển bền vững

Bên cạnh việc tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật về đóng tàu, các tổ chức và cá nhân tham gia khai thác còn phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi được quy định tại Điều 5 Luật Thủy sản 2017. Các nguyên tắc này bao gồm:

• Bảo đảm quốc phòng, an ninh: Hoạt động thủy sản phải kết hợp chặt chẽ với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
• Phát triển bền vững: Khai thác phải đi đôi với bảo vệ, tái tạo nguồn lợi. Không làm cạn kiệt đa dạng sinh học và phải dựa trên các chỉ số khoa học chính xác.
• An toàn và thích ứng: Chủ động phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và phương tiện.
• Chia sẻ lợi ích: Đảm bảo sự công bằng giữa các bên trong việc hưởng lợi và trách nhiệm đối với nguồn lợi thủy sản.
• Hội nhập quốc tế: Tuân thủ các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Lời khuyên cho chủ tàu và các cơ sở đóng tàu

Với việc áp dụng các quy chuẩn mới từ hôm nay, các chủ tàu cần chủ động liên hệ với các cơ quan đăng kiểm tàu cá để được hướng dẫn về quy trình chuyển đổi hoặc kiểm tra định kỳ theo tiêu chuẩn mới. Các cơ sở đóng mới và sửa chữa tàu cá cũng cần cập nhật ngay các yêu cầu kỹ thuật tại QCVN 91:2025/BNNMT và QCVN 92:2025/BNNMT để đảm bảo sản phẩm đầu ra đáp ứng đúng quy định pháp luật, tránh các rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế không đáng có.