Việc cư dân treo băng rôn phản đối chủ đầu tư tại các khu chung cư không còn là chuyện hiếm gặp trong đời sống đô thị hiện nay. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc thực hiện quyền tự do ngôn luận và hành vi vi phạm pháp luật là rất mong manh. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý liên quan để cư dân có cái nhìn đúng đắn nhất.

Treo băng rôn phản đối chủ đầu tư có bị coi là phạm luật?

Theo quy định tại Điều 25 Hiến pháp 2013, công dân có các quyền cơ bản sau:

"Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định."

Như vậy, hành vi treo băng rôn tại căn hộ hoặc khu vực chung cư nhằm thể hiện quan điểm cá nhân, phản đối các sai phạm của chủ đầu tư một cách ôn hòa được xem là một hình thức thực hiện quyền tự do ngôn luận. Nếu việc này không vi phạm các điều cấm của pháp luật và không xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác thì không bị coi là vi phạm pháp luật.

Những "lằn ranh đỏ" cư dân cần lưu ý để không bị xử phạt

Mặc dù pháp luật tôn trọng quyền tự do ngôn luận, nhưng việc treo băng rôn phải tuân thủ các điều kiện nhất định để tránh bị biến tướng thành hành vi vi phạm hành chính hoặc thậm chí là hình sự.

1. Tránh gây mất trật tự công cộng

Nếu việc treo băng rôn đi kèm với các hoạt động tụ tập đông người, hò hét gây náo loạn khu dân cư, cản trở sinh hoạt bình thường của người khác thì có thể bị xử lý theo Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 300.000 - 500.000 đồng đối với hành vi gây mất trật tự công cộng tại khu dân cư.
• Phạt tiền từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng nếu tụ tập nhiều người ở nơi công cộng gây mất trật tự.
• Phạt tiền từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng đối với hành vi xúi giục, lôi kéo người khác gây rối trật tự công cộng.

2. Tuyệt đối không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác

Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm là quyền bất khả xâm phạm theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu nội dung trên băng rôn chứa đựng những từ ngữ lăng mạ, bôi nhọ cá nhân lãnh đạo chủ đầu tư hoặc tổ chức, cư dân có thể đối mặt với:

• Xử phạt hành chính từ 2.000.000 - 3.000.000 đồng.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội làm nhục người khác" theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 với mức phạt tù cao nhất lên đến 05 năm.

3. Cẩn trọng với hành vi vu khống hoặc đe dọa

Việc treo băng rôn phản đối phải dựa trên những căn cứ xác thực về sai phạm của chủ đầu tư. Nếu cư dân bịa đặt thông tin sai sự thật nhằm gây thiệt hại cho uy tín, kinh tế của chủ đầu tư thì có thể bị xử lý về "Tội vu khống" theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015, mức hình phạt cao nhất là 07 năm tù.

4. Không lấn chiếm lòng đường, lề phố

Băng rôn chỉ nên được treo trong phạm vi sở hữu riêng (như ban công căn hộ) hoặc khu vực được phép. Nếu treo băng rôn, biểu ngữ trái phép trong phạm vi đất dành cho đường bộ, gây cản trở giao thông, cư dân có thể bị phạt từ 500.000 - 1.000.000 đồng theo quy định tại Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

Lời khuyên pháp lý cho cư dân chung cư

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng mà vẫn thượng tôn pháp luật, cư dân nên ưu tiên các biện pháp đối thoại trực tiếp, gửi đơn kiến nghị đến Ban Quản trị chung cư hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền. Trong trường hợp treo băng rôn, hãy đảm bảo nội dung văn minh, trung thực và không gây ảnh hưởng đến trật tự chung của cộng đồng.