Nhằm kịp thời động viên, khích lệ tinh thần trách nhiệm và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở, dự thảo Quy định mới về chế độ phụ cấp trách nhiệm đối với cấp ủy viên các cấp và chế độ hỗ trợ đối với người làm công tác đảng, đoàn thể không chuyên trách đang thu hút sự chú ý đặc biệt. Điểm nhấn đáng chú ý trong dự thảo lần này chính là đề xuất chi hỗ trợ trực tiếp 1 triệu đồng/tháng cho những người đang ngày đêm gánh vác việc chung tại địa bàn thôn, tổ dân phố nhưng chưa được hưởng chế độ phụ cấp chức danh cố định.

Thực trạng chế độ đãi ngộ đối với cán bộ cơ sở thôn, bản, tổ dân phố

Tại cấp cơ sở, đội ngũ cán bộ ở thôn, tổ dân phố luôn là "cánh tay nối dài" đưa chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào đời sống thực tế theo quy định của Luật tổ chức chính quyền địa phương 2015. Tuy nhiên, đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, hiện nay theo quy định chung chỉ có một số ít chức danh được hưởng phụ cấp cố định hằng tháng từ ngân sách nhà nước như Bí thư chi bộ, Trưởng thôn (hoặc Tổ trưởng tổ dân phố) và Trưởng ban Công tác Mặt trận.

Trong khi đó, khối lượng công việc thực tế tại cơ sở vô cùng đa dạng và phức tạp, đòi hỏi sự tham gia thường xuyên, trách nhiệm của rất nhiều vị trí khác trong cấp ủy chi bộ và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Việc xem xét, xây dựng một cơ chế hỗ trợ ổn định nhằm tạo động lực cống hiến cho những người gánh vác trách nhiệm đoàn thể cơ sở là vấn đề cấp thiết, phản ánh đúng mong mỏi của đông đảo cán bộ, đoàn viên, hội viên.

Những chức danh cụ thể nào được đề xuất hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng?

Theo nội dung tại điểm a khoản 1 Điều 7 dự thảo Quy định, mức hỗ trợ dự kiến là 01 triệu đồng/người/tháng. Căn cứ theo Điều 6 của dự thảo, các chức danh thuộc diện được thụ hưởng chính sách này được chia thành hai nhóm công tác rõ rệt:

• Nhóm người làm công tác đảng: Bao gồm chức danh Phó Bí thư chi bộ và Tổ trưởng tổ đảng tại thôn, tổ dân phố. Để được thụ hưởng, người đảm nhiệm phải có quyết định bầu, chỉ định hoặc phân công theo thẩm quyền và được cấp ủy có thẩm quyền phê chuẩn, xác nhận đúng đối tượng.
• Nhóm người làm công tác đoàn thể: Bao gồm Phó Trưởng ban công tác Mặt trận, Chi hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ, Chi hội trưởng Hội Nông dân, Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh và Bí thư chi đoàn Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại thôn, tổ dân phố. Danh sách các nhân sự này do tổ chức đoàn thể cấp trên trực tiếp đề nghị và cấp ủy có thẩm quyền xác nhận.

Trường hợp nào không được áp dụng chế độ hỗ trợ này?

Để đảm bảo tính công bằng, tránh trùng lặp chính sách cũng như không làm phình biên chế hay tăng chi ngân sách bất hợp lý, dự thảo quy định rõ các trường hợp loại trừ tại khoản 2 Điều 7:

• Người đang hưởng phụ cấp chức danh không chuyên trách: Chính sách hỗ trợ này sẽ không áp dụng đối với những người đã và đang hưởng phụ cấp người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo quy định của Chính phủ (chẳng hạn như Bí thư chi bộ kiêm Trưởng ban công tác Mặt trận hoặc kiêm Trưởng thôn).
• Cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách: Không áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc chuyên trách về công tác đảng, đoàn thể và đã được hưởng lương theo chức danh, vị trí việc làm tương ứng từ ngân sách nhà nước theo quy định tại Luật cán bộ, công chức 2008.

Nguyên tắc chi trả, nguồn kinh phí và thời điểm áp dụng dự kiến

Dự thảo Quy định cũng nêu rõ các nguyên tắc thực hiện mang tính chất kỷ luật tài chính và quản lý nhân sự:

1. Nguyên tắc kiêm nhiệm và tính chất phụ cấp: Theo khoản 1 và khoản 4 Điều 3 của dự thảo, khoản tiền hỗ trợ được chi trả đều đặn hằng tháng. Trong trường hợp một cá nhân kiêm nhiệm nhiều chức danh khác nhau cùng thuộc diện hỗ trợ thì chỉ được hưởng duy nhất 01 mức hỗ trợ cao nhất. Đáng chú ý, khoản tiền này không được sử dụng để làm căn cứ tính đóng hay hưởng các chế độ về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.
2. Thời điểm bắt đầu và chấm dứt hưởng: Cá nhân đủ điều kiện sẽ được tính hưởng kể từ tháng có quyết định bầu, chỉ định, công nhận hoặc phân công chính thức của cấp ủy, tổ chức có thẩm quyền; đồng thời sẽ thôi hưởng từ tháng liền kề sau tháng có quyết định thôi đảm nhiệm chức danh, nhiệm vụ.
3. Nguồn kinh phí chi trả: Kinh phí hỗ trợ người làm công tác đảng ở thôn, tổ dân phố được trích từ nguồn kinh phí hoạt động công tác đảng theo phân cấp quản lý ngân sách. Riêng kinh phí hỗ trợ người làm công tác đoàn thể được ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp ngân sách hiện hành.

Theo lộ trình tại khoản 1 Điều 13 dự thảo, chế độ hỗ trợ thiết thực này dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực và được tính hưởng từ ngày 01/01/2027. Đây được kỳ vọng sẽ là nguồn động viên kịp thời, tiếp thêm động lực cho các hạt nhân phong trào tại cơ sở yên tâm cống hiến vì cộng đồng.