Lộ trình cải cách tiền lương luôn là tâm điểm chú ý của hàng triệu viên chức trên cả nước. Với việc Luật Viên chức (sửa đổi) dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, một chương mới trong chính sách đãi ngộ nhân lực khu vực công đang dần hé mở. Không còn bó hẹp trong quỹ lương ngân sách, thu nhập của viên chức tương lai hứa hẹn sẽ đa dạng và xứng đáng hơn với năng lực thực tế.

Bước ngoặt trong khái niệm và nguồn thu nhập của viên chức

So với quy định hiện hành tại Điều 2 Luật Viên chức 2010, khái niệm về viên chức trong dự thảo sửa đổi đã có sự điều chỉnh quan trọng để phù hợp với xu thế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL). Cụ thể, viên chức không chỉ hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị mà còn được mở rộng cơ hội từ "các nguồn thu hợp pháp khác".

Sự bổ sung này không chỉ là thay đổi về mặt câu chữ mà còn là hành lang pháp lý quan trọng để các đơn vị tự chủ có thể chi trả thu nhập tăng thêm, thưởng hiệu quả công việc cho nhân viên, giúp giữ chân những người có trình độ chuyên môn cao.

Cơ chế tiền lương: Công bằng, cạnh tranh và gắn với vị trí việc làm

Một trong những điểm sáng nhất của chính sách mới là việc Nhà nước thiết lập cơ chế bảo đảm tiền lương. Đối với viên chức làm việc trong các ĐVSNCL cung cấp dịch vụ công thiết yếu, mức lương được định hướng bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu vùng cao nhất của khu vực doanh nghiệp.

Điều này giúp xóa bỏ khoảng cách thu nhập quá lớn giữa khu vực công và tư, tạo động lực để viên chức yên tâm công tác. Bên cạnh đó, các đơn vị sự nghiệp sẽ có trách nhiệm xây dựng Quy chế chi tiêu nội bộ minh bạch, làm căn cứ để:

• Chi trả thu nhập tăng thêm dựa trên kết quả sản phẩm và hiệu quả công việc.
• Khuyến khích nâng cao chất lượng dịch vụ công.
• Bảo đảm phù hợp với đặc thù từng ngành, nghề và mức độ tự chủ của đơn vị.

Đa dạng hóa nguồn thu: Viên chức được làm thêm những gì?

Luật mới mở ra cánh cửa rộng lớn hơn cho viên chức trong việc gia tăng thu nhập ngoài giờ hành chính. Ngoài tiền lương và phụ cấp ưu đãi khi làm việc tại vùng sâu, vùng xa hoặc môi trường độc hại, viên chức còn được phép:

• Thực hiện hoạt động nghề nghiệp ngoài thời gian quy định trong hợp đồng làm việc.
• Ký hợp đồng vụ, việc với các tổ chức khác (nếu được người đứng đầu đơn vị đồng ý và hoàn thành nhiệm vụ được giao).
• Góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp do chính ĐVSNCL đó thành lập để thương mại hóa kết quả nghiên cứu hoặc công nghệ số.

"Viên chức được hưởng tiền lương, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả sản phẩm, hiệu quả công việc của vị trí việc làm đảm nhiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước."

Lời kết

Những thay đổi trong Luật Viên chức sửa đổi 2026 cho thấy tư duy mới trong quản trị nhân lực công: coi tiền lương là khoản đầu tư cho phát triển. Việc gắn thu nhập với vị trí việc làm và hiệu quả thực tế không chỉ giúp cải thiện đời sống viên chức mà còn là đòn bẩy nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ nhân dân. Đội ngũ viên chức cần chủ động cập nhật các quy định mới để bảo vệ quyền lợi chính đáng và tối ưu hóa năng lực nghề nghiệp của mình.