Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi, các quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết luôn là tâm điểm chú ý của cộng đồng kinh doanh. Mới đây, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 132/2020/NĐ-CP đã được đưa ra với nhiều điểm mới mang tính đột phá, đặc biệt là việc làm rõ mối quan hệ giữa doanh nghiệp đi vay và các tổ chức tín dụng.

Làm rõ 'lằn ranh' quan hệ liên kết với ngân hàng

Một trong những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp thời gian qua là việc xác định khoản vay ngân hàng có biến ngân hàng thành 'bên liên kết' hay không. Theo dự thảo mới, các tiêu chí xác định mối quan hệ liên kết tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP đã được bổ sung cụ thể hơn:

• Tỷ lệ nắm giữ vốn: Doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức tín dụng.
• Sự kiểm soát từ bên thứ ba: Cả doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đều có ít nhất 20% vốn điều lệ do một bên thứ ba nắm giữ.

Ngoại lệ quan trọng: 'Cởi trói' cho chi phí lãi vay

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này chính là việc bổ sung các trường hợp không áp dụng quy định về mối quan hệ liên kết đối với các khoản vay chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể, quy định tại điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP sẽ không áp dụng nếu:

"Bên bảo lãnh hoặc cho vay là các tổ chức kinh tế hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 không tham gia trực tiếp, gián tiếp điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp đi vay."

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu một doanh nghiệp vay vốn ngân hàng dù vượt ngưỡng 25% vốn chủ sở hữu và 50% tổng nợ trung, dài hạn, nhưng ngân hàng đó hoàn toàn độc lập, không can thiệp vào quản trị hay sở hữu chéo, thì đây không được coi là quan hệ liên kết. Đây là một tin vui lớn, giúp doanh nghiệp không bị khống chế trần chi phí lãi vay một cách oan uổng.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Mặc dù dự thảo mở ra hướng đi thông thoáng hơn, các chuyên gia pháp lý vẫn khuyến cáo doanh nghiệp cần rà soát kỹ cấu trúc sở hữu và các điều khoản trong hợp đồng tín dụng. Việc chứng minh tính độc lập giữa ngân hàng và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để hưởng các ưu đãi từ quy định mới này.

Tóm lại, những sửa đổi tại dự thảo Nghị định 132/2020/NĐ-CP đang đi đúng hướng trong việc tiệm cận thực tiễn kinh doanh, giảm bớt gánh nặng thuế không cần thiết và tạo môi trường đầu tư minh bạch hơn cho các doanh nghiệp tại Việt Nam.