Từ ngày 01/7/2025, hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng liên quan đến thẩm quyền điều tra. Theo quy định tại Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự 2025, danh sách các chức danh được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra đã được mở rộng đáng kể, nhằm tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật tại cơ sở và các lĩnh vực đặc thù.

Bước tiến mới trong công tác điều tra hình sự từ năm 2025

Việc bổ sung các chức danh mới không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt hành chính mà còn là giải pháp chiến lược để đáp ứng tình hình tội phạm ngày càng diễn biến phức tạp. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự 2025 đã sửa đổi, bổ sung các điểm a, b, c, d, đ và e khoản 2 Điều 35 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

"Những người được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khi tiến hành tố tụng hình sự phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi và quyết định của mình. Việc mở rộng thẩm quyền giúp các cơ quan chuyên trách chủ động hơn trong việc thu thập chứng cứ ban đầu, ngăn chặn tội phạm kịp thời."

Chi tiết các chức danh được bổ sung thẩm quyền điều tra

Dưới đây là những thay đổi trọng yếu đối với từng lực lượng cụ thể mà người dân và cán bộ thực thi pháp luật cần lưu ý:

1. Lực lượng Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển

Trong lực lượng Bộ đội Biên phòng, chức danh Đoàn trưởng, Phó Đoàn trưởng Đoàn Trinh sát chính thức được bổ sung vào danh sách có thẩm quyền điều tra. Điều này giúp tăng cường khả năng phản ứng nhanh đối với các tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự biên giới.

Tương tự, đối với Cảnh sát biển, các chức danh Đoàn trưởng, Phó Đoàn trưởng Đoàn Trinh sát cũng được giao nhiệm vụ này, tạo sự đồng bộ trong công tác đấu tranh tội phạm trên biển.

2. Ngành Hải quan và Kiểm lâm

Ngành Hải quan ghi nhận sự thay đổi lớn khi bổ sung Chi cục trưởng, Phó Chi cục trưởng các Chi cục cấp khu vực và Đội trưởng, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu. Đây là những vị trí trực tiếp tiếp xúc với các hoạt động xuất nhập khẩu, giúp việc xử lý các vụ việc buôn lậu, gian lận thương mại trở nên quyết liệt hơn.

Đối với lực lượng Kiểm lâm, thẩm quyền được mở rộng cho Cục trưởng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng Chi cục trưởng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm vùng. Sự thay đổi này phản ánh quyết tâm bảo vệ tài nguyên rừng và xử lý nghiêm các vi phạm lâm luật từ cấp trung ương đến vùng.

3. Lực lượng Kiểm ngư

Lực lượng Kiểm ngư cũng không đứng ngoài cuộc đua cải cách khi Cục trưởng, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, đảm bảo tính pháp lý trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Những thay đổi đáng chú ý khác

Bên cạnh việc bổ sung, quy định mới cũng thực hiện việc tinh gọn danh mục. Đáng chú ý, chức danh Giám đốc, Phó Giám đốc Cảnh sát PCCC đã chính thức bị loại bỏ khỏi danh sách những người được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong bản sửa đổi lần này.

Việc nắm vững các quy định mới tại Bộ luật Tố tụng hình sự là vô cùng cần thiết để đảm bảo mọi hoạt động tố tụng đều diễn ra đúng trình tự, thủ tục, tránh tình trạng sai sót pháp lý trong quá trình thực thi nhiệm vụ.