Trong một động thái quyết liệt nhằm đẩy nhanh tiến độ hiện đại hóa hạ tầng giao thông, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 19/2020/QĐ-TTg. Đây được xem là "tối hậu thư" cuối cùng dành cho các nhà đầu tư BOT và các đơn vị quản lý đường bộ trên toàn quốc.

Lộ trình bắt buộc: Hạn chót 31/12/2020 cho tất cả các trạm thu phí

Theo quy định mới nhất, Chính phủ yêu cầu các trạm thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ đã lắp đặt hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) phải thực hiện vận hành ngay. Đối với các trạm đang hoạt động nhưng chưa lắp đặt, thời hạn cuối cùng để chuyển đổi hoàn toàn sang hình thức ETC là ngày 31/12/2020.

Quy định này không chỉ áp dụng cho các dự án đang vận hành mà còn siết chặt đối với các dự án mới. Cụ thể, các dự án đầu tư xây dựng mới chỉ được phép triển khai thu phí khi đã hoàn thiện hệ thống ETC theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật quy định.

Chế tài nghiêm khắc: Tạm dừng thu phí nếu chậm trễ

Điểm đáng chú ý nhất trong Điều 9 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg chính là chế tài xử lý vi phạm. Thủ tướng giao Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có thẩm quyền quyết định việc tạm dừng thu phí đối với các trạm thuộc trường hợp sau:

• Trạm đã lắp đặt hệ thống ETC nhưng không vận hành.
• Trạm chưa chuyển sang thu phí ETC sau ngày 31/12/2020 do lỗi của nhà đầu tư.

Việc tạm dừng thu phí sẽ kéo dài cho đến khi nhà đầu tư hoàn thành việc lắp đặt và vận hành hệ thống theo đúng quy định, điều này gây áp lực kinh tế trực tiếp buộc các đơn vị phải nghiêm túc chấp hành.

"Căn cứ quy định tại Điều 5 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, các trạm thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ chưa chuyển sang thu phí điện tử không dừng theo lộ trình quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc tạm dừng thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ cho đến khi thực hiện việc thu phí điện tử không dừng."

Trường hợp đặc biệt đối với các dự án của VEC

Đối với các trạm thu phí do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý, Thủ tướng Chính phủ đã có sự linh hoạt hơn. Tiến độ hoàn thành sẽ do Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp xem xét, quyết định sao cho phù hợp với điều kiện nguồn vốn thực tế của từng dự án, nhưng vẫn phải đảm bảo tinh thần khẩn trương nhất.

Lợi ích kép từ công nghệ thu phí không dừng

Việc đẩy mạnh ETC không chỉ giúp minh bạch hóa hoạt động thu phí BOT, tránh thất thoát mà còn mang lại lợi ích to lớn cho người dân và xã hội. Hệ thống này giúp giảm thiểu ùn tắc giao thông tại các cửa ngõ, tiết kiệm thời gian di chuyển và giảm ô nhiễm môi trường do xe không phải dừng chờ nổ máy tại trạm.

Để chuẩn bị cho lộ trình này, các chủ phương tiện được khuyến khích sớm thực hiện dán thẻ định danh (E-tag) và mở tài khoản giao thông để trải nghiệm dịch vụ một cách thông suốt trên toàn quốc.