Từ ngày 01/7/2021, Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong công tác quản lý dân cư. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc đơn giản hóa thủ tục khai báo tạm vắng, cho phép người dân thực hiện qua điện thoại hoặc môi trường mạng.

Bước đột phá trong quản lý cư trú từ Luật Cư trú 2020

Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ điện tử, Luật Cư trú 2020 đã cụ thể hóa việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các thủ tục hành chính. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho cơ quan chức năng mà còn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho công dân.

Cụ thể, tại khoản 3 Điều 31 Luật Cư trú 2020 quy định rõ:

“Người quy định tại điểm c và điểm d khoản 1 Điều này có thể đến khai báo tạm vắng trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú nơi người đó cư trú hoặc khai báo qua điện thoại, phương tiện điện tử hoặc phương tiện khác do Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Trường hợp người quy định tại điểm d khoản 1 Điều này là người chưa thành niên thì người thực hiện khai báo là cha, mẹ hoặc người giám hộ.”

Những trường hợp được áp dụng khai báo từ xa

Theo quy định mới, không phải mọi trường hợp tạm vắng đều có thể khai báo qua điện thoại. Hình thức này chủ yếu áp dụng cho các đối tượng quy định tại điểm c và điểm d khoản 1 Điều 31, bao gồm:

• Trường hợp 1: Người trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc đang thực hiện các nghĩa vụ khác đối với Nhà nước theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, khi đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp huyện nơi đang cư trú từ 03 tháng liên tục trở lên.
• Trường hợp 2: Người đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi thường trú từ 12 tháng liên tục trở lên (trừ trường hợp đã đăng ký tạm trú tại nơi ở mới hoặc đã xuất cảnh ra nước ngoài).

Sự khác biệt so với quy định tại Luật Cư trú 2006

Trước đây, theo quy định tại Luật Cư trú 2006, công dân khi khai báo tạm vắng bắt buộc phải trực tiếp đến trụ sở Công an xã, phường, thị trấn nơi cư trú. Tại đây, người dân phải xuất trình Chứng minh nhân dân và điền thông tin vào Phiếu khai báo tạm vắng.

Việc thay đổi từ hình thức "trực tiếp" sang "linh hoạt" (điện thoại, phương tiện điện tử) là một bước tiến lớn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người bận rộn hoặc đang ở xa, giúp họ tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, đồng thời vẫn đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật về cư trú.

Lưu ý quan trọng cho người dân

Mặc dù việc khai báo qua điện thoại mang lại nhiều tiện ích, nhưng người dân cần lưu ý thực hiện đúng theo hướng dẫn của Bộ Công an để thông tin được cập nhật chính xác vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đối với người chưa thành niên thuộc diện phải khai báo, trách nhiệm thực hiện thuộc về cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Việc nắm vững các quy định mới này sẽ giúp công dân chủ động hơn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ cư trú của mình, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có khi thay đổi nơi ở trong thời gian dài.