Dự án Thủy điện Sơn La là công trình trọng điểm quốc gia, mang ý nghĩa chiến lược về năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội. Để đảm bảo đời sống cho hàng nghìn hộ dân đã hy sinh nơi chôn rau cắt rốn phục vụ dòng điện ngày mai, Chính phủ luôn có những điều chỉnh chính sách kịp thời. Mới đây nhất, ngày 10/08/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 43/2011/QĐ-TTg, mang lại những thay đổi mang tính bước ngoặt trong công tác bồi thường và hỗ trợ tái định cư.

Bước ngoặt trong chính sách an sinh: Tăng thời gian hỗ trợ lương thực

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Quyết định 43/2011/QĐ-TTg là việc sửa đổi, bổ sung Quyết định 02/2007/QĐ-TTg về thời gian hỗ trợ lương thực. Theo đó, các hộ tái định cư sẽ được tăng thời gian hỗ trợ lương thực bằng tiền thêm 01 năm, nâng tổng thời gian hỗ trợ từ 02 năm lên thành 03 năm.

Cụ thể, đối với mỗi nhân khẩu hợp pháp của hộ tái định cư đã được xác định tại Quyết định 801/QĐ-TTg ngày 04/06/2010, mức hỗ trợ được duy trì là giá trị tương đương 20 kg gạo mỗi tháng. Việc kéo dài thời gian hỗ trợ này được đánh giá là giải pháp thiết thực giúp bà con vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu khi chưa ổn định được sản xuất tại vùng đất mới.

Hỗ trợ linh hoạt cho các hộ bị thu hồi đất sản xuất

Không chỉ quan tâm đến các hộ phải di dời, chính sách mới còn mở rộng sự hỗ trợ đối với những hộ không phải di chuyển nhưng bị thu hồi đất sản xuất. Tùy thuộc vào diện tích đất bị thu hồi, mỗi nhân khẩu hợp pháp trong hộ sẽ nhận được hỗ trợ lương thực bằng tiền.

Ủy ban nhân dân các tỉnh liên quan sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để quy định mức và thời gian hỗ trợ cụ thể, nhưng đảm bảo nguyên tắc:

• Mức hỗ trợ tối đa không quá 20 kg gạo/người/tháng.
• Thời gian hỗ trợ tối đa không quá 03 năm (áp dụng cho hộ bị thu hồi 100% đất sản xuất).
• Giá gạo được tính theo giá gạo tẻ trung bình tại địa phương ở thời điểm chi trả hỗ trợ.

Điều chỉnh quy định về chênh lệch giá trị đất và hạ tầng kỹ thuật

Về vấn đề tài chính liên quan đến đất đai, Quyết định 43/2011/QĐ-TTg cũng làm rõ: Chỉ khi giá trị đất ở, đất sản xuất được giao cao hơn giá trị đất tương ứng bị thu hồi thì hộ tái định cư mới không phải nộp thêm phần chênh lệch. Đây là sự điều chỉnh so với quy định cũ tại Quyết định 02/2007/QĐ-TTg vốn áp dụng cho mọi loại đất.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn xây dựng cơ sở hạ tầng tại các khu tái định cư tập trung nông thôn cũng được linh hoạt hóa. Đường nội bộ sẽ được xây dựng phù hợp với địa hình thực tế nhưng không vượt quá tiêu chuẩn đường loại B giao thông nông thôn. Hệ thống thoát nước cũng được cải tiến, cho phép sử dụng rãnh xây hoặc đổ bê tông hở để thoát nước mưa và nước sinh hoạt dọc theo các trục đường giao thông.

Những sửa đổi, bổ sung này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 06/10/2011, hứa hẹn sẽ tạo ra động lực mới để bà con vùng lòng hồ Thủy điện Sơn La sớm ổn định cuộc sống, an tâm lạc nghiệp trên quê hương mới.