Nhằm tháo gỡ những khó khăn về tài chính cho người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010. Đây là văn bản quan trọng sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 198/2004/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất, mang lại nhiều thay đổi tích cực cho người sử dụng đất.

Cơ chế ghi nợ và trả dần tiền sử dụng đất

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới là cơ chế hỗ trợ cho các hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất tái định cư. Trong trường hợp người dân chưa có khả năng tài chính để nộp tiền sử dụng đất ngay lập tức nhưng có nguyện vọng ghi nợ, cơ quan chức năng sẽ thực hiện ghi nợ tiền sử dụng đất trực tiếp trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Về nguyên tắc thanh toán nợ, người sử dụng đất sẽ nộp tiền theo giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận. Điểm ưu việt là người dân được phép trả nợ dần khi có khả năng tài chính trong thời hạn tối đa là 5 năm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng sau thời hạn 5 năm này, nếu vẫn chưa trả hết nợ, người sử dụng đất sẽ phải nộp tiền sử dụng đất theo giá đất tại thời điểm trả nợ thực tế, điều này đòi hỏi người dân cần có kế hoạch tài chính phù hợp để tránh phát sinh chi phí do biến động giá đất.

Xử lý đất phân phối trái thẩm quyền trước năm 1993

Quy định mới cũng giải quyết dứt điểm các tồn tại lịch sử đối với đất do các tổ chức giao hoặc cho thuê nhưng đã phân phối trái thẩm quyền cho cán bộ, công nhân viên làm nhà ở trước ngày 15/10/1993. Cụ thể:

• Đối với diện tích trong hạn mức: Thu tiền sử dụng đất bằng 40% theo giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh quy định.
• Đối với diện tích vượt hạn mức: Thu bằng 100% theo giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định, phù hợp với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

Những thay đổi quan trọng khác và hiệu lực thi hành

Bên cạnh các nội dung trên, Nghị định số 120/2010/NĐ-CP còn điều chỉnh nhiều vấn đề cốt lõi như căn cứ thu tiền sử dụng đất, các trường hợp chuyển từ thuê đất sang giao đất có thu tiền, và các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất cho các đối tượng ưu tiên.

Các quy định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2011. Đồng thời, văn bản này cũng bãi bỏ khoản 2 Điều 8 Nghị định 198/2004/NĐ-CP và Điều 5 Nghị định 84/2007/NĐ-CP. Việc cập nhật kịp thời các quy định này sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.