Chính phủ vừa ban hành Nghị định 272/2025/NĐ-CP quy định về việc phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2026 - 2030. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đầu tư hạ tầng và phát triển kinh tế đặc thù cho các khu vực khó khăn.

1. Tiêu chí xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 272/2025/NĐ-CP, việc xác định quy mô và phạm vi vùng DTTS dựa trên tỷ lệ người dân tộc thiểu số sinh sống ổn định thành cộng đồng. Cụ thể:

• Đối với cấp thôn: Phải có từ 15% người DTTS trở lên sinh sống ổn định.
• Đối với cấp xã: Cần đáp ứng một trong hai điều kiện: Có từ 15% người DTTS trở lên hoặc có từ 4.500 người DTTS trở lên sinh sống ổn định.
• Đối với cấp tỉnh: Được xác định là tỉnh vùng DTTS nếu có từ 15% người DTTS trở lên hoặc có ít nhất 2/3 số xã trong tỉnh là xã vùng DTTS.

2. Tiêu chí xác định vùng miền núi dựa trên địa hình

Khác với tiêu chí về dân cư, việc xác định vùng miền núi tại Điều 5 Nghị định 272/2025/NĐ-CP tập trung vào yếu tố độ cao và diện tích tự nhiên:

Tiêu chí cấp thôn miền núi

Một thôn được coi là miền núi nếu thỏa mãn ít nhất một trong hai tiêu chí:

"a) Có ít nhất 2/3 diện tích tự nhiên nằm ở độ cao từ 200 mét trở lên so với mực nước biển; hoặc b) Có ít nhất 2/3 diện tích tự nhiên có độ dốc địa hình từ 15% trở lên."

Tiêu chí cấp xã và tỉnh miền núi

Tương tự, cấp xã và tỉnh cũng dựa trên tỷ lệ diện tích hoặc số đơn vị hành chính trực thuộc:

• Xã miền núi: Có ít nhất 2/3 diện tích tự nhiên ở độ cao từ 200m trở lên hoặc có từ 2/3 số thôn trở lên là thôn miền núi.
• Tỉnh miền núi: Có ít nhất 2/3 diện tích tự nhiên ở độ cao từ 200m trở lên hoặc có từ 2/3 số xã trở lên là xã miền núi.

3. Ý nghĩa của việc phân định vùng giai đoạn 2026-2030

Việc xác định chính xác các khu vực này không chỉ mang tính hành chính mà còn là cơ sở để Nhà nước điều tiết ngân sách, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia. Những khu vực đáp ứng tiêu chí sẽ được ưu tiên trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục và các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho đồng bào, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Người dân và cán bộ địa phương cần nắm vững các quy định này để thực hiện rà soát, lập hồ sơ đề nghị công nhận đúng thời hạn, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho cộng đồng mình sinh sống.