Những ngày đầu năm 2020, dư luận không khỏi xôn xao trước thông tin học phí đào tạo lái xe ô tô có thể tăng mạnh, thậm chí chạm mốc 30 triệu đồng. Sự lo lắng này bắt nguồn từ việc triển khai các quy định mới tại Thông tư 38/2019/TT-BGTVT với quy trình giám sát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, liệu con số này có thực sự chính xác hay chỉ là những đồn đoán thiếu căn cứ? Hãy cùng hethongphapluat.com phân tích chi tiết dưới góc độ pháp lý.

Cơ chế tự chủ học phí: Nhà nước không ấn định mức thu cụ thể

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất của người dân là cho rằng Nhà nước quy định một mức học phí cố định cho việc học lái xe. Thực tế, theo quy định tại Thông tư liên tịch 72/2011/TTLT-BTC-BGTVT, các cơ sở đào tạo lái xe được quyền tự chủ trong việc xây dựng mức thu học phí.

Cụ thể, tại Điều 3 Thông tư liên tịch 72/2011/TTLT-BTC-BGTVT quy định về nguyên tắc xây dựng học phí như sau:

"Căn cứ vào các quy định về cơ sở vật chất đào tạo lái xe, chương trình đào tạo, tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên do Bộ Giao thông vận tải ban hành và định mức về tiêu hao nhiên liệu do cơ sở đào tạo lái xe ban hành; chế độ chi tiêu tài chính hiện hành; các cơ sở đào tạo lái xe cơ giới đường bộ xây dựng và quyết định mức thu học phí cụ thể đối với từng hạng giấy phép lái xe chi tiết theo từng học phần..."

Như vậy, mức học phí cao hay thấp phụ thuộc vào sự đầu tư về cơ sở vật chất, chất lượng giáo viên và chi phí vận hành của từng trung tâm. Nhà nước chỉ đóng vai trò hậu kiểm, thanh tra và xử lý nếu các cơ sở này thu phí không đúng với mức đã niêm yết hoặc báo cáo.

Tại sao học phí lái xe năm 2020 lại có xu hướng tăng?

Mặc dù con số 30 triệu đồng là chưa có cơ sở, nhưng việc học phí tăng nhẹ so với các năm trước là điều có thể dự báo trước. Nguyên nhân chính nằm ở việc thực thi Thông tư 38/2019/TT-BGTVT (sửa đổi Thông tư 12/2017/TT-BGTVT) với nhiều yêu cầu khắt khe về công nghệ giám sát.

Các cơ sở đào tạo phải đối mặt với nhiều khoản chi phí phát sinh để đáp ứng quy định mới:

• Giám sát lý thuyết: Từ ngày 01/05/2020, các trung tâm phải ứng dụng công nghệ nhận dạng để theo dõi thời gian học lý thuyết môn Pháp luật giao thông đường bộ (trừ hạng B1).
• Giám sát thực hành: Lắp đặt thiết bị giám sát thời gian và quãng đường học thực hành lái xe trên đường của học viên.
• Hệ thống camera: Lắp đặt camera IP truyền dữ liệu trực tiếp về Tổng cục Đường bộ Việt Nam tại các phòng sát hạch lý thuyết và sân sát hạch.
• Bổ sung nội dung học: Thêm nội dung về phòng, chống tác hại của rượu, bia khi tham gia giao thông từ ngày 01/01/2020.

Việc đầu tư hàng loạt thiết bị công nghệ cao và tăng thời lượng giảng dạy chắc chắn sẽ được các cơ sở đào tạo tính toán vào giá thành dịch vụ, dẫn đến việc điều chỉnh mức học phí.

Giải mã con số 30 triệu đồng: Sự thật hay chiêu trò?

Theo các chuyên gia, con số 30 triệu đồng cho một khóa học bằng lái xe hạng B2 trong năm 2020 là mức giá "trên trời" và không phản ánh đúng thực tế thị trường. Đây có thể là chiêu trò của một số cá nhân hoặc tổ chức trung gian nhằm tạo tâm lý hoang mang, thúc giục người dân đăng ký học sớm để thu lợi bất chính.

Mặc dù chi phí đầu tư thiết bị có tăng, nhưng với sự cạnh tranh gay gắt giữa hàng trăm cơ sở đào tạo hiện nay, mức học phí sẽ được điều chỉnh ở mức hợp lý để thu hút học viên. Quy luật cung cầu sẽ giữ cho mức giá không thể tăng phi mã một cách vô lý.

Người dân cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ thông tin tại các cơ sở đào tạo uy tín, có giấy phép hoạt động rõ ràng. Mọi mức thu học phí đều phải được niêm yết công khai và báo cáo với cơ quan quản lý Nhà nước.

Lời khuyên cho học viên trong năm 2020

Việc siết chặt quy trình đào tạo và sát hạch không nhằm mục đích gây khó dễ hay tăng gánh nặng tài chính cho người dân, mà mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng người lái xe, đảm bảo an toàn giao thông. Thay vì lo lắng về giá cả, học viên nên tập trung vào việc học tập nghiêm túc để nắm vững kỹ năng và kiến thức pháp luật.

Hãy lựa chọn những trung tâm có cơ sở vật chất tốt, minh bạch về tài chính và có lộ trình đào tạo rõ ràng. Đừng vì ham rẻ mà lựa chọn những cơ sở kém chất lượng, dẫn đến tình trạng "tiền mất tật mang" hoặc không đủ khả năng vượt qua kỳ sát hạch vốn đã trở nên nghiêm ngặt hơn rất nhiều từ năm 2020.

Để tìm hiểu thêm về các quy định mới nhất, quý độc giả có thể tham khảo bài viết: Từ năm 2020, thi bằng lái ô tô sẽ khó hơn như thế nào?