Trong những tháng cuối năm 2021, khi nền kinh tế Việt Nam đang nỗ lực phục hồi sau các đợt dịch bệnh phức tạp, Chính phủ đã có những bước đi chiến lược trong việc quản lý tài chính quốc gia. Ngày 05/11/2021, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 1869/QĐ-TTg, sửa đổi và bổ sung một số nội dung trọng yếu của Quyết định 856/QĐ-TTg về kế hoạch vay, trả nợ công năm 2021.

Cơ cấu lại nguồn vay: Ưu tiên nội lực từ Trái phiếu Chính phủ

Điểm đáng chú ý nhất trong quyết định điều chỉnh lần này là sự thay đổi về tổng mức và cơ cấu nguồn vay của Chính phủ. Theo quy định mới tại khoản 1 Điều 1 Quyết định 1869/QĐ-TTg, kế hoạch vay của Chính phủ được ấn định ở mức 514.297 tỷ đồng. Con số này bao gồm:

• Vay trong nước: 463.000 tỷ đồng, chủ yếu thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ và các nguồn nội lực khác.
• Vay nước ngoài: 51.297 tỷ đồng.

Trong tổng số vốn vay này, phần lớn được phân bổ cho ngân sách trung ương (33.898 tỷ đồng) và phần còn lại dùng để cho vay lại (17.399 tỷ đồng). So với kế hoạch ban đầu, việc bổ sung cụ thể danh mục "phát hành trái phiếu Chính phủ" cho thấy sự chủ động của Nhà nước trong việc huy động nguồn lực nhàn rỗi từ thị trường tài chính nội địa, giảm bớt sự phụ thuộc vào các khoản vay ngoại tệ trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu.

Giảm áp lực trả nợ trực tiếp của Chính phủ

Song song với việc điều chỉnh nguồn vay, kế hoạch trả nợ cũng được tính toán lại một cách thận trọng. Cụ thể, tổng số tiền trả nợ của Chính phủ năm 2021 được điều chỉnh xuống còn 365.932 tỷ đồng. Trong đó:

• Trả nợ trực tiếp của Chính phủ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 338.415 tỷ đồng.
• Trả nợ của các dự án cho vay lại là 27.517 tỷ đồng.

Việc giảm nhẹ số tiền trả nợ so với kế hoạch cũ tại Quyết định 856/QĐ-TTg giúp Chính phủ có thêm dư địa tài chính để tập trung cho các gói hỗ trợ an sinh xã hội và kích thích kinh tế sau đại dịch.

Mở rộng hạn mức vay cho địa phương và doanh nghiệp

Một điểm mới quan trọng khác là việc bổ sung nguồn vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ dự kiến khoảng 12.612 tỷ đồng. Thủ tướng cũng nhấn mạnh, trong trường hợp các địa phương phục hồi kinh tế mạnh mẽ và có nhu cầu vốn đầu tư phát triển, tổng mức vay phải đảm bảo nằm trong giới hạn 28.797 tỷ đồng đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết 128/2020/QH14.

Đối với khối doanh nghiệp và tổ chức tín dụng, hạn mức vay thương mại nước ngoài trung và dài hạn theo phương thức tự vay, tự trả được khống chế tối đa ở mức 7.000 triệu USD. Đồng thời, tốc độ tăng dư nợ nước ngoài ngắn hạn được yêu cầu duy trì ở mức khoảng 25% so với thời điểm cuối năm 2020.

Trích dẫn Điều 1 Quyết định 1869/QĐ-TTg:
"Tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn vay nước ngoài trong các tháng còn lại của năm 2021... Bộ Tài chính tiếp tục chủ động và linh hoạt triển khai Kế hoạch vay, trả nợ công năm 2021 điều chỉnh... đảm bảo trong các mức, hạn mức phê duyệt tại Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội."

Lời khuyên pháp lý và thực tiễn

Việc điều chỉnh kế hoạch nợ công không chỉ là câu chuyện của các con số vĩ mô mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn đầu tư công tại các địa phương. Các đơn vị thụ hưởng vốn vay cần đặc biệt lưu ý đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm để tận dụng tối đa nguồn lực đã được Thủ tướng phê duyệt. Đồng thời, việc kiểm soát chặt chẽ nợ tự vay tự trả của doanh nghiệp sẽ giúp đảm bảo an ninh tài chính quốc gia, tránh những rủi ro hệ thống không đáng có.

Nếu quý độc giả cần tư vấn chuyên sâu về các quy định quản lý nợ công hoặc thủ tục vay vốn đầu tư phát triển, vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6192 để được các chuyên gia pháp lý hỗ trợ kịp thời.