Kể từ ngày 01/12/2020, công tác tuyển dụng công chức tại các cơ quan hành chính Nhà nước sẽ có những chuyển biến mạnh mẽ khi Nghị định 138/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Văn bản này không chỉ thay thế các quy định cũ mà còn mang đến một tư duy mới trong việc đánh giá năng lực thực tế của ứng viên, thay vì chỉ dựa trên các bài thi lý thuyết thuần túy.

Bổ sung hình thức thi kết hợp: Tăng tính khách quan và toàn diện

Trước đây, theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định 161/2018/NĐ-CP, tại vòng 2 của kỳ thi tuyển công chức, các cơ quan chỉ được chọn một trong hai hình thức: phỏng vấn hoặc thi viết để kiểm tra nghiệp vụ chuyên ngành. Điều này đôi khi gây khó khăn trong việc đánh giá toàn diện một ứng viên, bởi có những người giỏi trình bày văn bản nhưng lại hạn chế trong giao tiếp trực tiếp và ngược lại.

Tuy nhiên, từ ngày 01/12/2020, quy định mới đã mở rộng biên độ lựa chọn cho các đơn vị tuyển dụng. Cụ thể, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng có thể quyết định một trong ba hình thức thi:

• Phỏng vấn;
• Thi viết;
• Kết hợp phỏng vấn và thi viết.

Việc cho phép kết hợp cả hai hình thức thi tại vòng 2 giúp hội đồng tuyển dụng có cái nhìn đa chiều hơn về năng lực của thí sinh, từ kiến thức chuyên môn sâu đến kỹ năng xử lý tình huống và tư duy phản biện.

Thay đổi nội dung thi kiến thức chung: Tập trung vào năng lực thực tiễn

Một điểm mới đáng chú ý khác nằm ở nội dung thi kiến thức chung tại vòng 1. Nếu như trước đây, thí sinh phải tập trung ôn tập các nội dung về “chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ngành, lĩnh vực tuyển dụng; chức trách, nhiệm vụ của công chức theo yêu cầu của vị trí việc làm dự tuyển”, thì nay nội dung này đã được tinh gọn và thay thế bằng cụm từ “các kiến thức khác để đánh giá năng lực”.

Sự thay đổi này cho thấy xu hướng chuyển dịch từ việc kiểm tra khả năng ghi nhớ văn bản sang việc đánh giá năng lực tư duy, khả năng phân tích và mức độ hiểu biết xã hội của người dự tuyển. Điều này đòi hỏi thí sinh không chỉ học thuộc lòng mà phải có sự tích lũy kiến thức thực tế sâu rộng.

Quy định mới về thi ngoại ngữ: Không còn ngoại lệ cho vị trí chuyên môn

Đáng chú ý, Điều 8 Nghị định 138/2020/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định trước đây về việc miễn thi ngoại ngữ tại vòng 1 đối với các vị trí việc làm yêu cầu chuyên môn là ngoại ngữ.

Theo quy định mới, dù vị trí việc làm yêu cầu chuyên môn ngoại ngữ thì người dự thi công chức vẫn phải thực hiện bài thi ngoại ngữ tại vòng 1 để đảm bảo tính thống nhất và công bằng trong quy trình sát hạch đầu vào.

Điều này đồng nghĩa với việc tất cả các thí sinh (trừ các trường hợp được miễn thi theo quy định cụ thể về bằng cấp, chứng chỉ) đều phải vượt qua rào cản ngoại ngữ và tin học ở vòng 1 trước khi bước vào vòng thi nghiệp vụ chuyên ngành.

Ý nghĩa của những thay đổi đối với chất lượng đội ngũ công chức

Những điều chỉnh tại Nghị định 138/2020/NĐ-CP cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng đầu vào của đội ngũ cán bộ, công chức. Việc đa dạng hóa hình thức thi và tập trung vào đánh giá năng lực thực tế sẽ giúp sàng lọc được những nhân tố thực sự có tài, có đức, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công cuộc cải cách hành chính và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đối với các thí sinh, việc nắm vững các quy định mới này là vô cùng cần thiết để có kế hoạch ôn tập phù hợp, tập trung vào cả kiến thức chuyên môn lẫn các kỹ năng mềm, sẵn sàng cho những kỳ thi tuyển dụng nghiêm túc và chất lượng từ cuối năm 2020 trở đi.