Tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đột phá chiến lược nhằm tối ưu hóa chi phí, tăng tính minh bạch và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong ngành giáo dục. Theo văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra định hướng rõ ràng về việc chuẩn bị hạ tầng và lực lượng cho lộ trình thi cử mới này.

Lộ trình từng bước thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ năm 2027

Căn cứ quy định tại điểm đ khoản 1 Mục I Phần B Công văn 5548/BGDĐT-QLCL, các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan có trách nhiệm tham gia tích cực vào các đợt thử nghiệm tổ chức thi trên máy tính do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Đây là bước đệm then chốt nhằm đánh giá toàn diện hạ tầng kỹ thuật, tính ổn định của phần mềm và khả năng thích ứng của học sinh trước khi đưa vào áp dụng rộng rãi.

Đồng thời, các đơn vị phải chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất, máy tính, đường truyền internet băng thông rộng và nhân sự vận hành để từng bước tham gia tổ chức thí điểm thi trên máy tính từ năm 2027. Việc chuyển đổi từ hình thức thi trên giấy sang thi trên máy tính được xem là bước đi mang tính cách mạng, giảm bớt áp lực khâu in sao đề thi, vận chuyển đề thi và chấm thi thủ công.

Nhiệm vụ này được cụ thể hóa dựa trên định hướng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số quy định tại khoản 1 Phần A Công văn 5548/BGDĐT-QLCL. Theo đó, chuyển đổi số phải đảm bảo thực chất, mang lại hiệu quả cao trong khâu giảm chi phí xã hội, tối ưu hóa các quy trình giám sát và nâng cao tính chính xác trong việc tổng hợp kết quả thi.

Xây dựng Thư viện câu hỏi thi theo hướng mở và tập huấn giáo viên

Một kỳ thi diễn ra trên máy tính đòi hỏi nguồn dữ liệu đề thi phong phú, đa dạng và bảo mật tuyệt đối. Nhằm phục vụ mục tiêu này, tại điểm c khoản 1 Mục I Phần B Công văn 5548/BGDĐT-QLCL, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu triển khai công tác tập huấn sâu rộng cho đội ngũ giáo viên cốt cán trên toàn quốc.

• Tập huấn kỹ năng biên soạn câu hỏi: Giáo viên tiếp tục được bồi dưỡng chuyên môn về phương pháp xây dựng câu hỏi thi chuẩn hóa, đánh giá năng lực học sinh theo chương trình giáo dục phổ mới.
• Đóng góp vào Thư viện câu hỏi mở: Các cơ sở giáo dục khuyến khích cán bộ, giáo viên đóng góp các câu hỏi thi chất lượng vào Thư viện câu hỏi thi quốc gia, tạo cơ sở dữ liệu lớn để trích xuất đề thi tự động trên hệ thống máy tính từ năm 2027.
• Chủ động lập kế hoạch từ sớm: Các đơn vị giáo dục được giao nhiệm vụ chủ động xây dựng kế hoạch tổng thể tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT từ sớm, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn cho cả giáo viên lẫn học sinh nhằm loại bỏ tâm lý lo ngại trước hình thức thi mới.

Thắt chặt an ninh kỳ thi và siết chặt phòng chống gian lận công nghệ cao

Thi cử trên môi trường công nghệ mang lại nhiều thuận lợi nhưng cũng đặt ra bài toán lớn về an ninh mạng và gian lận thiết bị công nghệ cao. Tại điểm d khoản 1 Mục I Phần B Công văn 5548/BGDĐT-QLCL, Bộ Giáo dục và Đào tạo đặc biệt lưu ý các địa phương trong khâu lựa chọn nhân sự tham gia kỳ thi.

Cụ thể, các địa phương phải lựa chọn những cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao và am hiểu về công nghệ để đảm nhận các vị trí quan trọng. Quá trình tập huấn nghiệp vụ thi phải được triển khai nghiêm túc, chú trọng kỹ năng nhận biết và ngăn chặn các thiết bị ghi âm, ghi hình, thu phát sóng tinh vi mà thí sinh có thể mang vào phòng thi.

Sự phối hợp giữa ngành giáo dục và lực lượng an ninh mạng sẽ được tăng cường tối đa nhằm kiểm soát mọi rủi ro có thể phát sinh. Song song với đó, các địa phương có đủ điều kiện vật chất có thể tổ chức thi thử cho học sinh trải nghiệm, nhưng phải đảm bảo thiết thực, tiết kiệm, tránh gây lãng phí và áp lực không cần thiết cho phụ huynh, học sinh.

Khai thác dữ liệu kết quả thi phục vụ quản lý và hoạch định chính sách

Không chỉ dừng lại ở việc xét công nhận tốt nghiệp hay làm căn cứ xét tuyển đại học, dữ liệu từ Kỳ thi tốt nghiệp THPT còn mang giá trị định hướng chiến lược. Theo chỉ đạo tại Công văn 5548/BGDĐT-QLCL, kết quả thi phải được phân tích, đánh giá theo từng vùng miền, từng môn học và đối tượng học sinh.

Từ dữ liệu thống kê khoa học, các cơ quan quản lý giáo dục sẽ có cái nhìn toàn diện về chất lượng dạy và học thực tế, làm căn cứ ban hành các chính sách giáo dục phù hợp, điều chỉnh phương pháp giảng dạy và thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các khu vực trên cả nước.