Ngày 09/12/2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức ban hành Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc Thành phố Hồ Chí Minh. Đây được xem là một quyết định mang tính lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khu vực phía Đông nói riêng và toàn TP.HCM nói chung.

Mô hình "thành phố trong thành phố" đầu tiên tại Việt Nam

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14, thành phố Thủ Đức được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ba quận: Quận 2, Quận 9 và Quận Thủ Đức.

• Diện tích tự nhiên: 211,56 km2.
• Quy mô dân số: 1.010.611 người.
• Vị trí địa lý: Giáp Quận 1, Quận 4, Quận 7, Quận 12, quận Bình Thạnh; tỉnh Bình Dương và tỉnh Đồng Nai.

Sau khi thành lập, thành phố Thủ Đức sẽ có 34 phường trực thuộc. Việc sáp nhập này không chỉ đơn thuần là phép cộng về mặt hành chính mà còn là sự kết hợp các thế mạnh về tài chính (Quận 2), công nghệ cao (Quận 9) và đào tạo nhân lực (Quận Thủ Đức) để tạo nên một hệ sinh thái đô thị sáng tạo, tương tác cao.

Sắp xếp tổ chức bộ máy và các cơ quan tư pháp

Bên cạnh việc thành lập đơn vị hành chính mới, Nghị quyết cũng quy định rõ về việc tổ chức lại hệ thống tòa án và viện kiểm sát để phù hợp với quy mô của thành phố mới. Cụ thể:

Tại Điều 2 Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định giải thể Tòa án nhân dân Quận 2, Quận 9 và Quận Thủ Đức để thành lập Tòa án nhân dân thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tương tự, theo Điều 3 Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thủ Đức cũng được thành lập trên cơ sở giải thể Viện kiểm sát nhân dân của ba quận cũ.

Hiệu lực thi hành và thay đổi diện mạo hành chính TP.HCM

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2021. Kể từ thời điểm này, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có 22 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm:

• 16 quận;
• 05 huyện;
• 01 thành phố (Thành phố Thủ Đức).

Việc thành lập thành phố Thủ Đức được kỳ vọng sẽ đóng góp khoảng 30% GRDP của TP.HCM và khoảng 7% GDP của cả nước. Đây sẽ là hạt nhân thúc đẩy kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng sống cho người dân trong khu vực.

"Thành lập thành phố Thủ Đức trên cơ sở nhập toàn bộ 49,79 km2 diện tích tự nhiên, 171.311 người của Quận 2; toàn bộ 113,97 km2 diện tích tự nhiên, 310.107 người của Quận 9 và toàn bộ 47,80 km2 diện tích tự nhiên, 529.193 người của Quận Thủ Đức."

Người dân và doanh nghiệp tại khu vực này cần lưu ý về lộ trình chuyển đổi các loại giấy tờ hành chính sau khi Nghị quyết có hiệu lực để đảm bảo quyền lợi và thuận tiện trong các giao dịch dân sự, kinh tế.