Bước ngoặt pháp lý: Hình sự hóa hành vi sử dụng ma túy

Trong nỗ lực tăng cường đấu tranh phòng, chống tệ nạn ma túy, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 (Luật số 86/2025/QH15). Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất chính là việc bổ sung tội danh mới liên quan đến hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.

Trước đây, theo Bộ luật Hình sự 2015, hành vi này chủ yếu bị xử lý hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự đã được siết chặt hơn bao giờ hết.

Hành vi sử dụng ma túy sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn từ giữa năm 2025 (ảnh minh họa)

Những trường hợp cụ thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo quy định tại khoản 20 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025, Điều 256a được bổ sung vào Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội sử dụng trái phép chất ma túy như sau:

"Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

• Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế;
• Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện;
• Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai;
• Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện hoặc điều trị bằng thuốc thay thế."

Đặc biệt, nếu người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm về tội này, mức hình phạt có thể lên đến 05 năm tù giam. Đây là một chế tài cực kỳ nghiêm khắc, cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc ngăn chặn sự tái nghiện và đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

Sự khác biệt so với quy định trước ngày 01/7/2025

Hiện nay, hành vi sử dụng ma túy trái phép thường chỉ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng theo quy định tại Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP hoặc áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc. Việc chuyển từ xử lý hành chính sang hình sự đối với các đối tượng đang trong quá trình cai nghiện hoặc quản lý sau cai là một lời cảnh báo đanh thép.

Quy định mới này không chỉ nhằm trừng phạt mà còn mang tính răn đe cao, buộc người nghiện phải có trách nhiệm hơn với quá trình cai nghiện của bản thân. Nếu không tuân thủ lộ trình điều trị hoặc tái sử dụng trong thời gian quản lý, cái giá phải trả sẽ là sự tự do cá nhân sau song sắt nhà tù.

Lời khuyên pháp lý

Đối với những người đang trong diện quản lý hoặc đang điều trị nghiện, việc nắm vững quy định tại Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 là vô cùng cần thiết. Hãy coi đây là động lực để từ bỏ hoàn toàn ma túy, tránh để bản thân rơi vào vòng lao lý với những bản án nghiêm khắc từ ngày 01/7/2025.